Lingala-English dictionary: the everyday words of Kinshasa and Brazzaville

Guide · published 9 November 2026

The Dialect app and TIPO, its mascot

The first Lingala words to learn are mbote (hello / hi), matondi (thank you), tokomonana (goodbye), iyo (yes) and te (no). Below is a Lingala-English dictionary of the words heard every day in Kinshasa and Brazzaville, grouped by theme, each with an example sentence. Most words and most sentences can be heard: tap ▶.

Try the web app

Lingala is a Bantu language spoken in the Democratic Republic of the Congo and the Republic of the Congo. It is the everyday language of Kinshasa and Brazzaville, the two capitals facing each other across the Congo River, and a national language in both countries. You say mayi for “water”, ndako for “house” and mingi for “a lot”. Lingala is written in the Latin alphabet with two extra vowels, ɛ and ɔ; in everyday writing many people use plain e and o instead, and tones are almost never marked. The Lingala of Kinshasa also borrows freely from French, so a few words will look familiar. The words below come from Dialect's Lingala course, and the recordings are by Harvey, a native Lingala speaker.

A list only takes you so far: you can learn Lingala with Dialect in five-minute sessions, with audio on most of the words. Free to start.

Greetings

EnglishLingalaExample
hello / himbote Mbote, ozali malamu?
Hello, how are you?
how are youboni? Boni, malamu?
How's it going? All good?
it's going wellnazali malamu Nazali malamu, matondi na Nzambe.
I'm doing well, thank God.
and youebongo yo? Ebongo yo, sango nini?
And you, what's new?
thank youmatondi Matondi mpo na likabo.
Thank you for the gift.
pleasenabondeli yo Nabondeli yo, pesa ngaï maï.
Please, give me some water.
sorrybolimbisi Limbisa ngai, namonaki yo te.
Sorry, I didn't see you.
yesiyo Iyo, nakoya.
Yes, I'm coming.
note Nazali koyaka te.
I'm not coming.
goodbyetokomonana Tokomonana, mibatela.
Goodbye, take care of yourself.

Heartfelt expressions

EnglishLingalaExample
welcomeboyei malamu Boyei malamu epayi na biso.
Welcome to our home.
congratulationslongonya Longonya mpo na libala na yo.
Congratulations on your wedding.
enjoy your meallia malamu Lia malamu.
Enjoy your meal.
good nightbutu malamu Lekisa butu malamu.
Have a good night.
good luckchance malamu Chance malamu po na examen.
Good luck on the exam.
see you tomorrowtokomonana lobi Tokomonana lobi.
See you tomorrow.
see you soontokomonana kala mingi te Tokomonana kala mingi te.
See you soon.
watch outkeba Keba na motuka.
Watch out for the car.
hurry upsala noki Sala noki tozali sima.
Hurry up, we're late.
slowlymalembe Tambola malembe.
Walk slowly.
enoughekoki Ekoki, tika.
Enough, that's it.
stoptika Tika, telema.
Stop right there.
morelisusu Mwa ndambo lisusu.
A little more.
so much the bettermalamu koleka Malamu koleka.
So much the better.
too badoh malamu Oh malamu, ezali na ntina te.
Too bad, it doesn't matter.
God willingsoki Nzambe alingi Lobi, soki Nzambe alingi.
Tomorrow, God willing.
that's goodezali malamu Ezali malamu oyo ozali kosala.
What you're doing is good.
it's okayezali pasi te Ezali pasi te.
It's okay.
you're welcometiká, ezali eloko te Tiká, ezali eloko te.
You're welcome.
please, go aheadnabondeli yo Nabondeli yo, fanda.
Please, have a seat.
excuse melimbisa ngai Limbisa ngaï pona retard.
Excuse me for being late.
I'm sorrybolimbisi Bolimbisi.
I'm sorry.
of courseya solo Ya solo penza.
Yes, of course.
I swearnalapi Nalapi ezali ya solo.
I swear it's true.
what a shamemawa mingi Ezali mawa mingui.
That's a shame.
well donelongonya Longonya olongi.
Well done, you made it.
peacekimia Tika ete kimia ezala na bino.
Peace be with you.
be quietkanga monoko Kanga monoko mwa moke.
Be quiet for a bit.
it's nothingezali eloko te Ezali penza eloko te.
It's really nothing.
okaymalamu Malamu, ekotambola.
Okay, that works.
not at allata moke te Te, ata moke te.
No, not at all.
neverata mokolo moko teNakendaka kuna ata mokolo moko te.
I never go there.

Survival phrases

EnglishLingalaExample
what's your namekombo na yo nani Nkombo na yo nani?
What's your name?
my name isnkombo na ngai Nkombo na ngai Karim.
My name is Karim.
how old are youozali na mbula boni? Ozali na mbula boni?
How old are you?
I'm hungrynazali na nzala Nazali na nzala mingi.
I'm very hungry.
I'm thirstynazali na posa ya komela Nazali na posa makasi ya ko mela.
I'm very thirsty.
I'm sicknazali na maladi Nazali na maladi; essengueli ba salisa ngaï.
I am sick, I need treatment.
I'm tirednalembi Nalembi makasi.
I am super tired.
I'm coldnazali koyoka malili Nazali koyoka malili.
I'm cold.
I'm hotnazali koyoka moto Nazali koyoka moto.
I'm hot.
how much is itezali talo boni? Na ko zwa yango, ezali talo boni?
I'll take it, how much is it?
I wantnalingi Nalingi mayi.
I want some water.
I don't wantnalingi te Nalingi ko kende te.
I don't want to leave.
it's badezali mabe Koyiba ezali mabe.
Stealing is bad.
I don't understandnasosoli te Nasosoli ewano na yo te.
I don't understand your question.

Who am I?

EnglishLingalaExample
mengaï Ngaï nazali Congolais.
Me, I am Congolese.
youyo Yo, owuta wapi?
And you, where are you from?
him / herye Ye azali na ndako.
He is at home.
webiso Biso tozali ba Congolais.
We are Congolese.
you (plural)bino Bino bozali malamu?
Are you doing well?
thembango Bango bazali malamu.
As for them, they are doing well.
namekombo Kombo na ngai ezali Karim.
My name is Karim.
agembula Nazali na mbula ntuku misato.
I am thirty years old.
countrymboka Mboka na ngai ezali Congo.
My country is Congo.
nationalityekolo Ekolo na ngai ezali France.
My nationality is French.
first namekombo ya liboso Kombo na ye ya liboso ezali Salim.
His first name is Salim.

Around town

EnglishLingalaExample
cityengumba Engumba na ngai ezali Paris.
My city is Paris.
marketzando Nasombaka na zando.
I do the shopping at the market.
streetbalabala Balabala ya moke.
Narrow street.
roadnzela Nzela ezali molaï.
The road is long.
carmotuka Motuka ya sika.
New car.
bankbanki Bimisa mbongo na banki.
Withdraw money at the bank.
schoolkelasi Kende na kelasi.
Go to school.
to gokokende Kende na ndako.
Go home.
wherewapi Ozali wapi?
Where are you?
churchndako ya Nzambe Ndako ya Nzambe ya kala.
Old church.
squareesika Zwa esika.
Take a seat.
capitalmboka-mokonzi Mboka-mokonzi ezalí Brazzaville.
The capital is Brazzaville.
regionetuka Etuka na ngai eza kitoko.
My region is beautiful.
objecteloko moko Eloko oyo ekweyi.
This object fell.
portbeach Masuwa ezali na beach.
The boat is at the port.
boatmasuwa Masuwa ekokende lobi.
The boat leaves tomorrow.

Family & life stages

EnglishLingalaExample
fathertata Tata na ngai azali na ndako.
My father is at home.
mothermama Mama na ngai azali na ndako.
My mother is at home.
brotherndeko ya mobali Ndeko na ngaï ya mobali azali na mboka.
My brother is back home.
sisterndeko ya mwasi Ndeko na ngaï mwasi azali na engumba.
My sister is in town.
grandfatherkoko ya mobali Nkoko na ngaï mobali azali na mboka.
My grandfather is back home.
grandmotherkoko ya mwasi Nkoko na ngaï ya mwasi azali na ndako.
My grandmother is at home.
unclenoko Noko na ngaï ayé lelo.
My uncle came today.
aunttata mwasi Tata mwasi na ngaï azali na engumba.
My aunt is in town.
husbandmobali Mobali na ngai azali na ndako.
My husband is at home.
woman (wife)mwasi Mwasi na ngai azali na ndako.
My wife is at home.
friendmoninga Moninga na ngai ayé na ndako.
My friend came to the house.
mother-in-lawmama bokilo Mama bokilo na ngai azali na ndako.
My mother-in-law is at home.
father-in-lawtata bokilo Tata bokilo na ngaï azali na boboto.
My father-in-law is kind.
brother-in-law / sister-in-lawsemeki Semeki na ngaï ayé.
My brother-in-law came.
son-in-lawbokilo Bokilo akomi.
The son-in-law has arrived.
daughter-in-lawbokilo ya mwasi Bokilo mwasi azali boboto.
The daughter-in-law is kind.
twinmapasa Bazali ba mapasa.
They are twins.
orphanmwana etike Azali mwana etike.
He is an orphan.
eldestmwana ya liboso Mwana ya liboso ya libota.
He is the eldest of the family.
youngestleki Leki ya bandeko na ngai.
The youngest of my brothers.
engagementboyokani Boyokani ezali mokolo ya eyenga.
The engagement is on Sunday.
dowrymbongo ya libala Afuti mbongo ya libala.
He paid the dowry.
circumcisionkokatama Feti ya kokatama.
The circumcision celebration.
birthmbotama Longonya po na mbotama.
Congratulations on the birth.
naming ceremonybatisimo Batisimo ya mwana.
The baby's naming ceremony.
pregnancyzemi Azali na ba étambe ya suka ya zemi.
She is at the end of her pregnancy.
to breastfeedkomelisa mabele Azali komelisa mwana mabele.
She is breastfeeding the baby.
to raisekobokola Kobokola bana ezali pasi.
It is hard to raise children.
to inheritkozwa libula Azwi libula ya ndako.
He inherited the house.
oathndayi Alapi ndayi.
He took an oath.
childmwana Mwana azali na ndako.
The child is at home.
babymwana moke Mwana moke azali kolela.
The baby is crying.
cousinndeko ya mobali Ndeko na ngaï ya mobali ayé lelo lelo.
My cousin came today.
cousinndeko ya mwasi Ndeko na ngaï ya mwasi azali kotanga buku.
My cousin is reading a book.
friendmoninga ya mwasi Namemi moninga moko ya mwasi awa.
I brought a friend here.
neighbor (m.) / neighbor (f.)mozalani Mozalani na ngaï apesi ye likabo.
My neighbor gave him a gift.

The house

EnglishLingalaExample
housendako Nazali na ndako.
I am at home.
kitchenkikuku Kikuku ezali peto.
The kitchen is clean.
tablemesa Tia bilei na mesa.
Put the food on the table.
chairkiti Fanda na kiti.
Sit on the chair.
doorekuke Kanga ekuke, nabondeli yo.
Close the door, please.
windowlininisa Fungola lininisa.
Open the window.
keyfungola Tia fungola na serrure.
Put the key in the lock.
bedmbeto Alali na mbeto na ye.
He sleeps in his bed.
lightpole Pole ezali makasi.
The light is strong.
apartmentndako ya étage Afandaka na ndako ya étage.
She lives in an apartment.
bathroomesika ya kosukola Akoti na esika ya kosukola.
He went into the bathroom.
mirrorkitalatala Mitala na kitalatala.
Look at yourself in the mirror.
floormabele Tambola na mabele.
Walk on the floor.
spoonlutu Tia lutu moko.
Put a spoon down.
forkfursheti Lia na fursheti.
Eat with a fork.
knifembeli Kata na mbeli.
Cut with the knife.
platesani Tia bilei na sani.
Put the food on the plate.
cupkopo Mela thé na kopo.
Drink the tea from the cup.
oven / trash canfulu Pelisa fulu.
Turn on the oven.
firemoto Kosimba moto te.
Don't touch the fire.
electricitycourant Courant ezali ya kokatana lelo.
The electricity is out today.
rooftop terraceterasse Mata na terasse.
Go up to the rooftop.
courtyardlopango Bana bazali kosakana na lopango.
The children are playing in the courtyard.
gardenelanga Elanga ezali na ba fololo.
The garden is in bloom.
sinklavabo Sukola na lavabo.
Wash it in the sink.

Food & drink

EnglishLingalaExample
breadlipa Lipa oyo ezali moto.
This bread is warm.
milkmiliki Mela miliki.
Drink some milk.
watermayi Mela mayi, nabondeli yo.
Drink some water, please.
to eatkolia Lia malamu.
Eat well.
to drinkkomela Mela mayi.
Drink some water.
hungernzala Nazali na nzala.
I am hungry.
thirstposa ya komela Nazali na posa ya komela.
I am thirsty.
hotmɔtɔ Maï ezali mɔtɔ.
The water is hot.
coldmalili Malili ezalaka na Normandie.
It is cold in Normandy.
sweetsukali Gâteau oyo ezali sukali.
This cake is sweet.
buttermanteka Tia manteka.
Add some butter.
oilmafuta Mema mafuta.
Bring the oil.
beefngombe Ngombe ezali talo mingui.
The beef is expensive.
chickensoso Nalié soso lelo.
I ate chicken today.
eggliki Na tongo Naliaki liki.
I ate an egg in the morning.
bananabitabe Bitabe oyo ezali jaune.
This banana is yellow.
orangelilala Lilala ezali sukali.
The orange is sweet.
onionlitungulu Litungulu elelisaka.
Onions make you cry.
riceloso Lamba loso.
Cook some rice.
soupsupu Mela supu.
Drink some soup.
saltymungwa Bilei ezali mungwa mingi.
The food is too salty.
meatnyamaNyama ezali kobela.
The meat is cooking.
mangomangaManga ezali elengi.
The mango is sweet.
safounsafuNsafu ezali elengi.
The safou is delicious.
papayapapayiPapayi ezali elengi mingi.
The papaya is very sweet.

Time & days

EnglishLingalaExample
todaylelo Lelo tokokende.
Today we will leave.
tomorrowlobi Lobi tokokoma.
Tomorrow, we'll write.
yesterdaylobi eleki Lobi eleki moninga ayaki.
Yesterday, a friend came.
morningtongo Na tongo tokomela thé.
In the morning, we'll drink tea.
nightbutu Na butu tolalaka.
At night, we sleep.
time (of day)ngonga Ezali ngonga nini?
What time is it?
minuteminiti Zela miniti moko.
Wait a minute.
daymokolo Mokolo na mokolo ezali likabo.
Every day is a gift.
weekposo Poso oyo tozali kosala.
This week, we're working.
nowsikoyo Sikoyo tokobanda.
Now, let's begin.
earlyntɔngɔntɔngɔ Tɛlɛmá ntɔngɔntɔngɔ.
Get up early.
latesima Nayé sima.
I came late.
afternoonna sima ya midi Na sima ya midi tokobima.
In the afternoon, we'll go out.
eveningpokwa Na pokwa tokotanga.
In the evening, we'll read.
monthsanza Sanza oyo ezali juillet.
This month is July.
yearmobu Mobu ya sika ezali koya.
The new year is coming.
Mondaymokolo ya yambo Mokolo ya yambo tokobanda.
On Monday, we start.
Tuesdaymokolo ya mibale Mokolo ya mibale tokotanga.
On Tuesday, we'll read.
Wednesdaymokolo ya misato Mokolo ya misato tokomela maï.
On Wednesday, we will drink water.
Thursdaymokolo ya minei Mokolo ya minei tokotambola.
On Thursday, we'll go for a walk.
Fridaymokolo ya mitano Mokolo ya mitano tokosambela.
On Friday, we'll pray.
Saturdaymokolo ya motoba Mokolo ya motoba tokopema.
On Saturday, we'll rest.
Sundaymokolo ya eyenga Mokolo ya eyenga tokokende na mboka.
On Sunday, we'll go back home.
soonkala mingi te Tokokende kala mingi te.
We'll leave soon.

Weather & nature

EnglishLingalaExample
sunmoyi Moyi ebimi.
The sun has risen.
moonsanza Sanza ezali na likoló.
The moon is in the sky.
starmonzoto Monzoto ebimi na likolo.
The star appears in the sky.
cloudlipata Lipata ezipi likolo.
A cloud covers the sky.
rainmbula Lelo mbula ezali kobɛta.
Today, it's raining.
snowmbula ya mpembe Mbula ya mpembe ezali kokwea na ngomba.
The snow is falling on the mountain.
windmopɛpɛ Mopɛpɛ ezali kobɛta makasi.
The wind is blowing hard.
seambu Tozali kokende na mbu.
We're going to the sea.
mountainngomba Ngomba oyo ezali molaï.
This mountain is high.
treenzete Nzete epesaka mbuma.
The tree gives fruit.
flowerfololo Fololo oyo ezali kitoko.
This flower is beautiful.
springtango ya ba fololo Tango ya fololo ezali kitoko.
Spring is beautiful.
summertango ya moto Na tango ya moto ezalaka na molungue.
In summer, it is hot.
wintertango ya malili Na tango ya malili ezalaka na malili.
In winter, it is cold.
heatmolungue Molungue ezali makasi.
The heat is intense.
coolnessmalili moke Malili moke ya ntongo.
The morning coolness.
foglondende Ezali na londende.
There's fog.
frostmalili makasi Na tongo oyo malili ezali makasi.
This morning, it is very cold.
humidezali na mayiMopɛpɛ ezali na mayi mingi.
The air is humid.
stormmopepe makasi Ezali na mopepe makasi.
There's a storm.
floodko dinda Edindaki.
There was a flood.
droughtkokauka Kokauka ebɛti.
The drought has hit.
stormkake Ezali na kake.
There's a storm.
thunderkake ya makasi Kake ya makasi ezali kobɛta.
The thunder is rumbling.
desertesobe Esobe ezali monene.
The desert is vast.

Animals

EnglishLingalaExample
animalnyama Nyama moko azali na ndako.
There is an animal in the house.
catniawu Niawu azali na ndako.
The cat is at home.
dogmbwa Mbwa azali ko kima bangou.
The dog is running.
fishmbisi Nazali kolia mbisi.
I eat fish.
riverebale Ebale ezali koleka.
The river flows.
lakeetima Etima oyo ezali monene.
This lake is big.
forestzamba Zamba ezali kitoko.
The forest is beautiful.
grassmatiti Matiti ezali kobima.
The grass is growing.
sandzelo Zelo ezali na ebale Congo.
There is sand in the Congo River.
stonelibanga Libanga oyo ezali kilo.
This stone is heavy.
sheepmpate Tokataka kingo ya mpate na feti ya Aïd.
We slaughter the sheep for Eid.
goatntaba Ntaba epesaka miliki.
The goat gives milk.
cowngombe ya mwasi Ngombe ya mwasi ezali na bilanga.
The cow is in the field.
donkey / horsempunda Mpunda ememaka ba saki.
The donkey carries the bags.
roostersoso ya mobali Soso mobali agangaka na ntongo.
The rooster crows in the morning.
hensoso ya mwasi Soso ya mwasi abotaka maki.
The hen lays eggs.
ducklibata Libata ezali kobeta mayi.
The duck is swimming.
birdndeke Ndeke ezali koyemba.
The bird is singing.
flynzinzi Bengana nzinzi.
Shoo the fly away.
mosquitongungi Ba ngungi baswi ngai.
The mosquitoes bit me.
beenzoi Nzoi esalaka mafuta.
The bee makes honey.
snakenyoka Ezali na nyoka.
There is a snake.
mousempuku Ezali na mpuku na kikuku.
There is a mouse in the kitchen.
ratmpuku monene Mpuku monene azali monene.
The rat is big.
monkeylikaku Likaku emataka.
The monkey is climbing.
wolfmbulu Mbulu ezali koganga.
The wolf is howling.
lionnkosi Nkosi azali mokondzi.
The lion is the king.
turtlenkoba Nkoba etambolaka malembe.
The turtle is slow.
snailnkokoso Bana bazali ko lokota ba nkokoso.
The children collect snails.
hedgehognziko Nziko azali komibatama.
The hedgehog is hiding.
lizardmoselekete Ezali moselekete.
There's a lizard.
frogligorodo Ligorodo ezali kopumbwa.
The frog jumps.

Body & health

EnglishLingalaExample
headmotu Motu na ngai ezali kosala pasi.
I have a headache.
eyeliso Liso na ngai ezali komona.
My eye sees.
handlobɔkɔ Lobɔkɔ na ngaï ezali mokuse te.
My hand is not short.
bellylibumu Libumu na ngaï.
My belly.
heartmotema Motema na ngaï.
My heart.
sickbokono Azali na bokono.
He is sick.
painpasi Nazali na koyoka pasi na libumu.
I have a pain in my stomach.
doctormonganga Kende kotala monganga.
Go see the doctor.
medicinekisi Mela kisi.
Take the medicine.
hospitallopitalo Akeyi na lopitalo.
He went to the hospital.
restbopemi Esengeli kopema.
You have to rest.
hairsuki Suki milaï.
Long hair.
nosezolo Zolo na ngai.
My nose.
mouthmonoko Monoko na ngaï.
My mouth.
earlitoï Litoï na ngai ezali koyoka.
My ear hears.
armlobɔkɔ Lobɔkɔ na ngaï.
My arm.
leg / footlokolo Lokolo na ngaï.
My leg.
backmokongo Nazali koyoka pasi na mokongo.
My back hurts.
bloodmakila Makila na ngai ezali koleka na misisa na yo.
My blood runs in your veins.
injuredkozoka Azoki.
He is injured.
coldsungululu Nakangami na sungululu.
I caught a cold.
deathliwa Liwa epesaka likebisi te.
Death gives no warning.
shoulderlipeka Nazali koyoka pasi na lipeka.
My shoulder hurts.
kneelibolongo Na zali ko yoka pasi na libolongo.
My knee hurts.
elbowlitoki Litoki na ngai ezoki.
My elbow is injured.
wristlipomi Lipomi azali ko sala ngaï pasi.
My wrist hurts.
fingermosapi Nakataki mosapi.
I cut my finger.
fingernaillinzaka Kata manzaka na yo.
Cut your nails.
toothlino Nazali ko yoka pasi na mino.
My teeth hurt.
tonguelolemo Swa lolemo na yo.
Bite your tongue.
throatkingo Nazali koyoka pasi na kingo.
My throat hurts.
chesttolo Ko mi betela tolo.
To beat one's chest.
hiploketo Loketo na ngai ezali kosala pasi.
My hip hurts.
heellitindi Litindi na ngai ezoki.
My heel is injured.
faceelongi Elongi na ye ezali monene.
His face is wide.
cheeklitama Litama ya mwana.
The baby's cheek.
anklelitindi ya lokolo Natengamisi litindi ya lokolo.
I twisted my ankle.
eyebrowsouki ya miso Azali kosala basouki na ye ya miso.
She's doing her eyebrows.
palmkati ya lobokoKati ya loboko.
The palm of the hand.
ribmbanzi Abukani mbanzi.
He broke a rib.

Colors & clothes

EnglishLingalaExample
blackmoĩndo Stylo ya moĩndo.
Black pen.
whitepembe Papier ezali pembe.
The paper is white.
redmotane Fololo ya motane.
Red flower.
bluebule Likolo ezali bule.
The sky is blue.
shirtsimizi Lata simizi.
Put on a shirt.
shoessapato Sapato ya sika.
New shoes.
to wearkolata / komema Lata bilamba na yo.
Wear your clothes.
to puttia Tia kanzaka.
Put on the jacket.
to take offkolongola Longola ba sapato.
Take off the shoes.
jacketkanzaka Kanzaka ya monene.
Thick jacket.
socksshoseti Lata ba shoseti.
Put on some socks.
scarfkitambala Tia kitambala.
Put on a scarf.
beltmokaba Kanga mokaba.
Tighten the belt.
brownmaron Ba sapato ya maron.
Brown shoes.

Essential verbs

EnglishLingalaExample
to washkosukola Sukola maboko na yo.
Wash your hands.
to ironpasa Pasa simizi.
Iron the shirt.
to leavekolongwa Essengueli alongwa.
He has to leave.
to runkopota Pota mbangu.
Run fast.
to jumpkopumbwa Pumbwa likolo.
Jump over it.
to fallkokwea Kebá ete okwea te.
Be careful not to fall.
to watchkotala Tala TV.
Watch TV.
to hearkoyoka Oyoki makelele?
Did you hear a noise?
to lovekolinga Nalingi yo.
I love you.
cankokoka Okoki koya?
Can you come?
to knowkoyeba Nayebaki te.
I didn't know.
mustkosengela Nasengeli kokende.
I have to leave.
to givekopesa Pesa ngai mayi.
Give me some water.
to takekozwa Zwa saki na yo.
Take your bag.
to sendkotinda Tindela ye sango.
Send him a message.
to receivekoyamba Nayambi mokanda.
I received a letter.
to openkofungola Fungola ekuke.
Open the door.
to bekozala Zalá na kimya.
Be calm.
to havekozala na Nazali na motuka.
I have a car.
to dokosala Ozali kosala nini?
What are you doing?
to comekoya Yaka awa.
Come here.
to sleepkolala Lala na ntɔngɔntɔngɔ.
Go to sleep early.
to get upkolamuka Lamuka na ntongo.
Get up in the morning.
to sit downkofanda Fanda awa.
Sit here.
to walkkotambola Tambola moke.
Walk a little.
to speakkoloba Loba na ngai.
Talk with me.
to listenkoyoka Yoka malamu.
Listen carefully.
to seekomonaNamonaki ye.
I saw him.
to wantkolinga Nalingi kokende.
I want to leave.
to closekokanga Kanga lininisa.
Close the window.
to startkobanda Tokobanda.
We're going to start.
to finishkosilisa Nasilisi mosala.
I finished the work.
to waitkozela Zela ngaï.
Wait for me.
to hopekozala na elikya Nazali na elikya ete ekosimba.
I hope it will be okay.
to trykomeka Meka lisusu.
Try again.
to forgetkobosana Nabosani fungola.
I forgot the key.
to rememberkokanisa Nazali kokanisa malamu.
I remember well.
to showkolakisa Lakisa ngai.
Show me.
to hidekobomba Bomba yango.
Hide that.
to askkotuna Tuna ye.
Ask him.
to answerkoyanola Yanola ngai.
Answer me.
to acceptkondima Nandimi.
I accept.
to refusekoboya Aboyi.
He refused.
to helpkosalisa Salisa ngai.
Help me.
to borrowkodefaAdefi mbongo.
He borrowed money.
to give backkozongisa Zongisa ngai buku na ngai.
Give me back my book.
to breakkobuka Abuki verre.
He broke the glass.
to fixkobongisa Esengeli kobongisa motuka.
The car needs fixing.
to cleankopetola Petola kikuku.
Clean the kitchen.
to tidy upkobonguisa Bonguisa chambre na yo.
Tidy up your room.
to preparekolamba Lamba bileï ya pokwa.
Prepare dinner.
to choosekopona Pona oyo olingi.
Choose what you want.
to believekondima Na ndimi yo.
I believe you.
to thinkkokanisa Nazali kokanisa yo.
I'm thinking of you.
to dreamkolota Naloti na butu ya lelo.
I had a dream last night.
to changekobongola Bongola bilamba.
Change your clothes.
to grow upkokola Mwana akoli.
The child has grown up.
to go downkokita Kita ba escaliers.
Go down the stairs.
to go upkomata Mata ba escaliers.
Go up the stairs.
to enterkokota Kota na ndako.
Enter the house.
to go outkobima Bima na ndako.
Get out of the house.
to come backkozonga Zonga noki.
Come back quickly.
to staykotikala Tikala awa.
Stay here.
to touchkosimba Kosimba yango te.
Don't touch that.
to smellkoyoka solo Yoka solo ya fololo oyo.
Smell this flower.
to tastekomeka Meka bileï oyo.
Taste this dish.
to throw awaykobwaka Bwaka yango na fulu.
Throw that in the trash.
to pick upkolokota Lokota biloko na yo.
Pick up your things.
to pushkotindika Tindika ekuke.
Push the door.
to pullkobenda Benda singa.
Pull the rope.
to hitkobeta Kobeta te.
Don't hit.
to callkobenga Benga ndeko na yo.
Call your brother.
to flykopumbwa Ndeke apumbwaka.
The bird is flying.
to swimkobɛta mayi Ayebi kobɛta mayi.
He knows how to swim.
to digkotimola Timola libulu.
Dig a hole.
to carrykomema mwana Mema mwana na mokongo.
Carry the baby on your back.
to rockkoningisa Ningisa mwana.
Rock the baby.
to scoldkongaguela Kongaguela mwana te.
Don't scold the child.
to blesskopambola Nzambe apambola yo.
May God bless you.

Asking questions

EnglishLingalaExample
whypo na nini Po na nini ozali kolela?
Why are you crying?
becausepo Po ete nazali kobela.
Because I'm sick.
whentango Tango okolinga, nakoyaka.
Whenever you want, I'll come.
howndenge nini Ndenge nini bongo?
How so?
whatnini Azali kolia nini?
What is he eating?
a lotmingi Ezali mingi mpo na ngaï.
It's too much for me.
a littlemoke Pesa ngai moke.
Give me a little.
alwaysntango nyonsoNayaka ntango nyonso.
I always come.
sometimesntango mosusu Ntango mosusu nabosanaka.
Sometimes I forget.
I don't knownayebi te Nayebi te esika azali.
I don't know where he is.
maybembala mosusu Mbala mosusu nakoya.
Maybe I will come.

Traveling

EnglishLingalaExample
to travelkobemba Nalingaka kobemba.
I love traveling.
planempepo Mpepo emati.
The plane took off.
trainengbunduka Engbunduka ekeï.
The train has left.
luggagebiloko Zwa biloko.
Take the luggage.
stationesika ya kotelema Zela na esika ya kotelema.
Wait at the station.
to drivekotambwisa Tambwisa malembe.
Drive slowly.
to arrivekokoma Akomi na ndako.
He arrived home.
bikenkinga Kende na nkinga.
Go by bike.
motorbikepikipiki Pikipiki ya bango.
Their motorbike.
pathnzela ya moke Nzela oyo ya moke ekenda na zamba.
This path leads to the forest.

School & work

EnglishLingalaExample
bookbuku Tanga buku.
Read a book.
to readkotanga Tanga makomi.
Read the text.
to writekokoma Koma kombo na yo.
Write your name.
to learnkoyekola Yekola lingala.
Learn Lingala.
to understandkososola Ososoli liteyi?
Did you understand the lesson?
teachermolakisi Molakisi ayé.
The teacher came.
studentmoyekoli Moyekoli ya malamu.
Studious student.
workmosala Mosala malamu.
Good work.
to teachkoteya Azali koteya.
He teaches.
classkelassi Kota na kelassi.
Go into the classroom.
jobmosala ya maboko Osalaka mosala nini?
What's your profession?
colleaguemoninga ya mosala Moninga na ngai ya mosala asalaka malamu.
My colleague works well.
to look forkoluka Luka ngai.
Look for me.
to findkokuta Nakuti fungola.
I found the key.
to winkolonga Alongi match.
He won the match.
to losekobungisa Abungisi mbongo.
He lost money.
appointmentbokutani Nazali na bokutani.
I have an appointment.
daycaregarderie Mwana azali na garderie.
The child is at daycare.
schoolbagsaki ya kelasi Bongisá saki na yo ya kelasi.
Get your schoolbag ready.
erasergome Longola na gome.
Erase it with the eraser.
principalmokambi Mokambi ya eteyelo.
The school principal.
punishmentetumbu Azwi etumbu.
He got a punishment.
rewardlifuti Lifuti po na moto ya liboso.
A reward for first place.

Celebrations

EnglishLingalaExample
partyfeti Kende na feti.
Go to the party.
weddinglibala Longonya mpo na libala.
Congratulations on the wedding.
birthdaymokolo ya mbotama Mokolo ya mbotama malamu.
Happy birthday.
visitbotali Ngonga ya botali.
Visiting time.
guestmopaya Mopaya akomi.
The guest has arrived.
giftlikabo Apesi ngai likabo.
He gave me a gift.
barngandaNganda ezali penepene.
The bar is nearby
villagemboka Afandaka na mboka.
He lives in the village.
thingeloko Eloko ya malamu.
A good thing.

Numbers

EnglishLingalaExample
zerolibungutulu Azwi libungutulu na matematiki.
He got a zero in math.
onemoko Pesa ngai lipa moko.
Give me one loaf of bread.
twomibale Nazali na bandeko mibale.
I have two brothers.
threemisato Bazali misato.
There are three of them.
fourminei Etikali mikolo minei.
There are four days left.
fivemitano Miniti mitano nakoya.
Five minutes and I'll be there.
sixmotoba Tozali motoba na mesa.
There are six of us at the table.
sevensambo Mikolo sambo na poso.
Seven days in a week.
eightmwambe Ezali ngonga ya mwambe.
It is eight o'clock.
brand newlibwa Sanza libwa ya zemi.
Nine months of pregnancy.
tenzomi Nazali na ba Dinard zomi.
I have ten dinars.
elevenzomi na moko Azali na mbula zomi na moko.
He is eleven years old.
twelvezomi na mibale Ezali ngonga ya zomi na mibale.
It is noon (twelve o'clock).
twentyntuku mibale Azali na mbula ntuku mibale.
He is twenty years old.
thirtyntuku misato Bato ntuku misato bayé.
Thirty people came.
fortyntuku minei Ezali na degré ntuku minei.
It is forty degrees.
fiftyntuku mitano Ba euro Ntuku mitano.
Fifty euros.
hundrednkama Ezali na talo ya dinare nkama moko.
It costs a hundred dinars.
thousandnkoto Nkoto ya matondi.
A thousand thanks.
firstya liboso Ezali mokolo ya liboso.
It's the first day.
secondya mibale Mbala ya mibale.
The second time.
thirdya misato Etage ya misato.
The third floor.
lastya suka Ezali mokolo ya suka.
It's the last day.
halfndambo Pesa ngai ndambo.
Give me half.
to countkotanga Oyebi kotanga?
Do you know how to count?
numbernimero Nimero na yo ezali nini?
What is your number?
timembala Ezali mbala ya liboso.
It's the first time.
thirteenzomi na misato Azali na mbula zomi na misato.
He is thirteen years old.
fourteenzomi na minei Bato zomi na minei.
Fourteen people.
fifteenzomi na mitano Miniti zomi na mitano.
Fifteen minutes.
sixteenzomi na motoba Zomi na motoba ya ba euro.
Sixteen euros.
seventeenzomi na sambo Mbula zomi na sambo.
Seventeen years old.
eighteenzomi na mwambe Ngonga ya zomi na mwambe.
Six p.m.
nineteenzomi na libwa Degre zomi na libwa.
Nineteen degrees.
sixtyntuku motoba Ba dinar ntuku motoba.
Sixty dinars.
seventyntuku sambo Mbula ntuku sambo.
Seventy years old.
eightyntuku mwambe Azali na mbula ntuku mwambe.
He is eighty years old.
ninetyntuku libwa Ntuku libwa na nkama.
Ninety percent.

Money & market

EnglishLingalaExample
moneymbongo Azali na mbongo te.
He has no money.
pricetalo Talo nini?
What's the price?
expensivetalo mingi Ezali talo mingi.
It's too expensive.
cheaptalo moke Zando oyo ezali na ba talo moke.
This market is cheap.
freeofele Ezali ofele.
It's free.
changembongo ya kozonguisa Ozali na mbongo ya kozonguisa?
Do you have change?
to paykofuta Esengeli kofuta.
You have to pay.
to buykosomba Nakéï kosomba lipa.
I'm going to buy some bread.
to sellkoteka Atekaka ndunda na zando.
He sells vegetables at the market.
to bargainkosala négociation Esengeli kosala négociation na ndinga na lingala.
You have to haggle in Lingala.
to spendkobimisa mbongo Kobimisa mbongo nyonso te.
Don't spend it all.
to savekobomba mbongo Esengeli kobomba mbongo.
You have to save money.
debtniongo Azali na niongo.
He has a debt.
to lendkodefisa Defisa ngai moke.
Lend me a little.
to pay backkozongisa Zongisa mbongo na ngai.
Give me back my money.
salarylifuti Nazali kozela lifuti na ngai.
I'm waiting for my salary.
richmozwi Akomi mozwi.
He became rich.
poormobola Quartier oyo ezali ya babola.
This neighborhood is poor.
coinmbongo ya bibende Nazali na mbongo ya bibende.
I have a coin.
to stealkoyiba Bayibi téléphone na ngai.
My phone was stolen.
tipmatabisi Pesa ye matabisi.
Give him a tip.
to weighkomeka kilo Meka kilo ya ba tomates.
Weigh the tomatoes.
to measurekomeka Meka molaï.
Measure the length.
to barterkosala échange Tokoki kosala échange ya biloko.
We can barter.

Emotions

EnglishLingalaExample
glad / happy / joyesengo Nazali na esengo.
I'm happy.
sadmawa Azali na mawa.
He is sad.
angrykanda Tata na ngaï azali na kanda.
My father is angry.
to be afraidkobanga Nabangaka molili.
I'm afraid of the dark.
shamesoni Azali na soni te.
He has no shame.
jealouszuwa Kozala na zuwa te.
Don't be jealous.
proudlolendo Nazali na lolendo po na yo.
I'm proud of you.
surprisedkokamwa Akamwaki.
He was surprised.
tiredbolembi Nalembi.
I'm tired.
worriedmitungisi Mama na ngaï azali komitungisa.
My mother is worried.
calmkimia Zala na kimia.
Be calm.
nervousnkandankanda Azali moto ya nkandankanda.
He is nervous.
unhappypasi na motema Azali na pasi na motema.
He is unhappy.
lovebolingo Bolingo ezali kitoko.
Love is beautiful.
hatredkoyina Koyina ezali na tina te.
Hatred is useless.
couragempiko Esengeli mpiko.
It takes courage.
patiencemotema molaï Motema molaï ezali bwanya.
Patience is a virtue.
hopeelikya Elikya ezalaka ntango nyonso.
There is always hope.
to laughkoseka Asekaka ntango nyonso.
He laughs all the time.
to crykolela Mwana azali kolela.
The child is crying.
to shoutkoganga Koganga te.
Don't shout.
to smilekoseka moke Seka moke.
Smile a little.
to be boredkolongobana Nazali kolongobana.
I'm bored.
to complainkomilela Azali ntango nyonso komilelalela.
He always complains.
to get angry / to get upsetkosilika Kosilika te.
Don't get angry.
to calm downkokitisa motema Kitisa motema moke.
Calm down a little.
moodmakanisi Azali na makanisi malamu.
He is in a good mood.
regretmawa na motema Koyoka mawa na motema ezali na ntina moko te.
Regret is useless.
nostalgiamposa ya mbokaNazali na mposa ya mboka.
I'm homesick for my country.
pridelolendo Lolendo ya tata.
A father's pride.
lonelinessko zala yo moko Ko zala yo moko ezali pasi.
Loneliness is hard.
to sharpenkopelisa Pelisa mbeli.
Sharpen the knife.
respectbotosi Botosi ya baboti.
Respect for parents.
happinessesengo Esengo ezali pasi te.
Happiness is simple.
misfortunempasi monene Mpasi monene ekweyi.
Misfortune has struck.
to hesitatekokakatana Kokakatana te.
Don't hesitate.

Describing

EnglishLingalaExample
big / fat / widemonene Ndako ezali monene.
The house is big.
small / narrowmoke Mwana azali moke.
The child is small.
slimnzoto mike Ye azali na nzoto mike.
She is slim.
long / highmolaï Nzela ezali molaï.
The road is long.
shortmokuse Nzela ezali mokuse.
The way is short.
lowna se Plafond ezali na se.
The ceiling is low.
heavykilo Saki oyo ezali kilo.
This bag is heavy.
light (weight)pepele Carton oyo ezali pepele.
This box is light.
hardmakasi Lipa oyo ezali makasi.
This bread is hard.
softpete Fromage oyo ezali pete.
This cheese is soft.
newya sika Nazali na téléphone ya sika.
I have a brand new phone.
oldya kala Quartier oyo ezali ya kala.
This neighborhood is old.
youngelenge Azali nanu elenge.
He is still young.
cleanpeto Ndako ezali peto.
The house is clean.
dirtymbindo Bilamba na yo ezali mbindo.
Your clothes are dirty.
fulletondi Verre ezali ya kotonda.
The glass is full.
emptypamba Bouteille ezali pamba.
The bottle is empty.
openkofongwama Magasin ezali ya kofongwama.
The shop is open.
closedkokangama Ekuke ezali ya kokangama.
The door is closed.
fastmbango Azali na mbango.
He is fast.
slowmalembe Atambolaka malembe.
He walks slowly.
strongmakasi Azali na makasi.
He is strong.
weakbolɛmbi Azali na bolɛmbi.
He is weak.
easypete Examen ezali pete.
The exam is easy.
difficultpasi Bomoi ezali pasi.
Life is difficult.
goodmalamu Couscous ezali malamu.
The couscous is good.
bad / ugly / meanmabe Tango ezali mabe.
The weather is bad.
beautifulkitoko Elanga oyo ezali kitoko.
This garden is beautiful.
kindboboto Azali na boboto.
He is kind.
smartmayele Mwana oyo azali na mayele.
This child is smart.
stupidzoba Azali zoba.
He is stupid.
weirdlikambo ya kokamwa Ezali likambo ya kokamwa.
It's weird.
the samendenge moko Ezali ndenge moko.
It's the same.
differentbokeseni Ezali na bokeseni.
It's different.
wholemobimba Lia lipa mobimba.
Eat the whole loaf of bread.
brokenebukami Verre ebukami.
The glass is broken.
wetepoli Bilamba na ngai ezali ya kopola.
My clothes are wet.
drykokauka Bilamba ezali ya kokauka.
The laundry is dry.
ripeeteli Ba figues eteli.
The figs are ripe.

Directions

EnglishLingalaExample
rightloboko ya mobali Baluka na loboko ya mobali.
Turn right.
leftloboko ya mwasi Baluka na loboko ya mwasi.
Turn left.
straight aheadkaka liboso Kende kaka liboso.
Go straight ahead.
in front ofliboso Zela liboso ya ekuke.
Wait in front of the door.
behindna sima Azali na nsima ya ndako.
He is behind the house.
next doorpembeni Afandaka pembeni.
He lives next door.
oppositena liboso Magasin ezali na liboso ya ndako.
The shop is across from the house.
upstairslikolo Mata likolo.
Go upstairs.
down / underna se Kita na se.
Go downstairs.
insidena kati Kota na kati.
Go inside.
outsidelibanda Bima libanda.
Go outside.
hereawa Yaka awa.
Come here.
over therekuna Azali kuna.
He is over there.
farmosika Ezali mosika.
It's far.
nearpene Ezali penepene.
It's very close.
betweenna kati ya Na kati ya ngai ná yo.
Between you and me.
onlikolo ya Likolo ya mesa.
On the table.
in the middlena katikati Na katikati ya nzela.
In the middle of the road.
at the endna suka Na suka ya balabala.
At the end of the street.

Jobs & professions

EnglishLingalaExample
bakermosali mapa Mosali mapa alamukaka ntɔngɔntɔngɔ.
The baker gets up early.
butchermoteki nyama Kende epai ya moteki nyama.
Go to the butcher's.
hairdressermosali suki Nazo kende epayi ya mosali suki.
I'm going to the hairdresser.
paintermosali ya mayemi Mosali ya mayemi azali kopakola langi na chambre.
The painter is painting the bedroom.
drivermokumbi Mokumbi akumbaka malamu.
The driver drives well.
cookmolambi Molambi alambaka bilei ya pokwa.
The cook is preparing dinner.
salesman / merchantmoteki Moteki azali na boboto.
The salesman is kind.
tailormotongui bilamba Motongui bilamba azali kotonga robe.
The tailor is sewing the dress.
blacksmithmosali mabende Mosali mabende asalaka libende.
The blacksmith works with iron.
shepherdmobateli ya mpate Mobateli akengela bampate.
The shepherd watches the sheep.
fishermanmolobi mbisi Molobi mbisi azali kokende na ebale.
The fisherman goes to the river.
farmermosali bilanga Mosali bilanga azali kotimola mabele.
The farmer plows the land.
soldiersoda Soda azali kokengela ndelo.
The soldier guards the border.
guardmokengeli Mokengeli azali na ekuke.
The guard is at the door.

Cooking & spices

EnglishLingalaExample
breakfastbilei ya ntongo Bilei ya ntongo ebongisami.
Breakfast is ready.
lunchbilei ya midi Toliaka bilei ya midi na midi.
We have lunch at noon.
dinnerbilei ya pokwa Bakaboli bilei ya pokwa.
Dinner is served.
to cookkolamba bilei Mama na ngaï alambaka kitoko.
My mother cooks well.
to boilkotokisa Mai etokaka.
The water is boiling.
to frykokalinga Kalinga maki.
Fry the eggs.
to grillkotumba Tumba nyama.
Grill the meat.
to cutkokata Kata lipa.
Cut the bread.
to peelkolongola loposo Longola loposo ya pomme de terre.
Peel the potatoes.
to mixkosangisa Sangisa malamu.
Mix well.
saltmungwa Bakisa mungwa.
Add some salt.
pepperpilipili Tia pilipili.
Add some pepper.
spicesmaseso Tia maseso.
Add some spices.
chilipilipili ya motane Pilipili ya motane ezali makasi.
Red chili is hot.
lemonlilala ya ngaï Fina lilala ya ngaï.
Squeeze the lemon.
figfigi Toliaka ba figi na ba sanza ya molungue.
We eat figs in summer.
zucchinikurzeti Tolambaka kurzeti.
We cook zucchini.
bell pepperpwarõ Pwarõ ya motane.
The red bell pepper.
beanmadesu Supe ya madesu.
Bean soup.
honeymafuta ya nzoi Mafuta ya nzoi ezali malamu.
The honey is good.
walnutkoko Buka koko.
Crack the walnuts.
flatbreadgaleti Mama na ngaï asalaka galeti.
My mother makes flatbread.
cinnamoncanelle Thé ya canelle.
Cinnamon tea.
doughnutmokate Mikate ya ntongo.
Morning doughnuts.
foodbilei Bilei ebongisami.
The food is ready.
drinkmasanga Masanga nini olingi?
Which drink do you want?

Everyday objects

EnglishLingalaExample
blanketezipeli Kamata ezipeli.
Take a blanket.
pillowtosingi Tosingi oyo ezali pelekete.
This pillow is soft.
curtainrideaux Fungola ba rideaux.
Open the curtains.
bucketkatini Tondisa katini.
Fill the bucket.
broomkikombolo Lekisa kikombolo.
Sweep the floor.
rope / threadsinga Kanga na singa.
Tie it with the rope.
needletonga Kotisa tonga.
Thread the needle.
match (for fire)alumeti Pesa ngai alumeti.
Give me a match.
soapzabuni Sukola na zabuni.
Wash yourself with soap.
combkisanola Pesa ngai kisanola.
Give me the comb.
basinbasini Tondisa basini.
Fill the basin.
to sweepkokombola Kombola lopango.
Sweep the courtyard.
to wipekopangusa Pangusa mesa.
Wipe the table.
to do the disheskosukola basani Sukola basani.
Do the dishes.
to make the bedkobongisa mbeto Bongisa mbeto na yo.
Make your bed.
to hang the laundrykotanda bilamba Tanda bilamba.
Hang out the laundry.
to foldkongumba Ngumba bilamba.
Fold the clothes.
to sewkotonga Mama na ngaï ayebi kotonga.
My mother knows how to sew.
to knitkotonga na maboko Koko na ngaï atongaka na maboko.
My grandmother knits.
to kneadkokata Kata farine.
Knead the dough.
to waterkosopa maï Sopa maï na banzete.
Water the plants.
to feedkoleïsa Leïsa ba soso.
Feed the hens.
to milkkokamola Azali ko kamola ngombe.
He milks the cow.
to grindkonika Nika kafe.
Grind the coffee.
to siftkopɛtola Pɛtola farine.
Sift the flour.
to braidkotonga suki Akangaka ba suki na ye.
She braids her hair.

Landscapes

EnglishLingalaExample
earthmabele Mabele ezali ya kokauka.
The earth is dry.
dustputulu Ezali na putulu.
There is dust.
mudpotopoto Keba na potopoto.
Watch out for the mud.
springliziba Mayi ya liziba ezali malili.
The spring water is cool.
welllibulu ya mayi Libulu ya maï ezali mozindo.
The well is deep.
hillngomba ya moke Ndako ezali likolo ya ngomba ya moke.
The house is on the hill.
valleylubwaku Lubwaku ezali na matiti.
The valley is green.
fieldelanga Elanga ezali monene.
The field is big.
shadeelili Pemisa nzoto na elili.
Rest in the shade.
dewmamwe Mamwe ya ntongo.
The morning dew.
rainbowmonama Ezali na monama.
There is a rainbow.
skylikoló Likoló ezali na langi ya bule.
The sky is blue.
airmopɛpɛ Mopɛpɛ ezali malili.
The air is fresh.
smokemilinga Ezali na milinga.
There is smoke.
ashputulu ya mɔtɔ Putulu ya mɔtɔ.
The ashes of the fire.
coalmakala Makala ezali moto.
The coal is hot.
woodnzete Mesa ezali ya nzete.
The table is made of wood.
strawmatiti ya kokauka Mpunda eliaka matiti ya kokauka.
The donkey eats the straw.
harvestkolongola biloko Kolongola biloko ezali malamu.
The harvest is good.
waterfallchute ya mayi Chute ya mayi ezali kitoko.
The waterfall is beautiful.
islandesanga Esanga oyo ezali kitoko.
It's a beautiful island.
volcanongomba ya mɔ́tɔ Ngomba ya mɔ́tɔ ezali kopanzana.
The volcano is erupting.
earthquakekoningana ya mabele Mabele eninganaki.
There was an earthquake.
palm treenzete ya mbila Nzete ya mbila epesaka ba datte.
The palm tree gives dates.

Religion & traditions

EnglishLingalaExample
GodNzambe Nzambe abatela yo.
May God protect you.
prayerlosambo Ezali tango ya losambo.
It's time for prayer.
fastingkokila bileï Kokila bileï ekobanda lobi.
The fast starts tomorrow.
almslikabo ya mawa Essengueli ko pesa likabo ya mawa.
You must give alms.
pilgrimagemobembo ya Nzambe Akei na mobembo ya Nzambe.
He went on the pilgrimage.
blessinglipamboli Lipamboli ya Nzambe.
God's blessing.
funeralmatanga Tokei na matanga.
We went to the funeral.
sinlisumu Ezali lisumu.
It's a sin.
paradiseparadiso Nzambe apesa biso paradiso.
May God grant us paradise.
helllifelo Lifelo ezali pasi.
Hell is hard.
faithkondima Kondima ezali na motema.
Faith is in the heart.
burialbokundi Bokundi ezali lobi.
The burial is tomorrow.

Traditional clothing

EnglishLingalaExample
ringlopete Lopete ya wolo.
A gold ring.
necklacesheneti Sheneti ya palata.
A silver necklace.
earringbiloko ya matoi Biloko ya matoi ezali kitoko.
The earrings are beautiful.
fabricliputa Liputa oyo ezali pelekete.
This fabric is soft.

Emergencies & safety

EnglishLingalaExample
helplisalisi Nazali na posa ya lisalisi.
I need help.
dangerlikama Ezali na likama.
There's danger.
thiefmoyibi Ezali na moyibi.
There's a thief.
theftkimoyibi Ezali kimoyibi.
This is theft.
firemoto monene Ezali na moto monene.
There's a fire.
noisemakelele Makelele ezali mingi.
There's too much noise.
to get lostkobungana Nabungani.
I got lost.
forbiddenepekisami Ezali ya ko pekisama.
It's forbidden.
argumentkowelana Bawelani.
They had an argument.
fightetumba Ezalaki na etumba.
There was a fight.
lielokuta Lokuta ezali masumu.
Lying is haram.
truthbosolo Loba bosolo.
Tell the truth.
trustkotya motema Natyelaka yo motema.
I trust you.
betrayalkotɛka Kotɛka esalaka pasi.
Betrayal hurts.
help!bosalisa Bosalisa!
Help!

Linking words

EnglishLingalaExample
a long timentango molaï / kala Kala.
A long time ago.
recentlymikolo oyo Na yé kaka mikolo oyo.
I arrived recently.
in the old daysna tango ya kala Na tango ya kala ezalaki malamu.
In the old days, it was better.
right awaysik'oyo Nazali koyaka sik'oyo.
I'm coming right away.
latena retard Akomi na retard.
He is late.
earlyliboso ya ngonga Oyé liboso ya ngonga.
You're early.
on timena tango Zala na tango.
Be on time.
the evemokolo moko avantNa mokolo moko avant libala.
One day before the wedding.
the next daymokolo oyo elandi Mokolo oyo elandi na ntongo.
The next morning.
the weekendweek-end Na week-end tokopemaka.
We rest on the weekend.
every daymokolo na mokolo Nasalaka mokolo na mokolo.
I work every day.
oncembala moko Mbala moko na poso.
Once a week.
rarelymingi te Ayaka mingi te.
He rarely comes.
oftenmbala mingi Ayaka mbala mingi.
He comes often.
quicklynoki Yaka noki.
Come quickly.
butkasi Ezali malamu kasi ntalo mingui.
It's good but it's expensive.
orto Olingi thé to kafe?
Do you want tea or coffee?
andna Yo na ngai.
You and me.
soyango wana Mbula ezali ko beta yango wana tikala.
It's raining so stay.
becausepo ete Tikala na ndako, po ete mbula ezali ko beta.
Stay home because it's raining.
withelongo na Nakoya elongo na yo.
I'm coming with you.
withoutkozanga Kafe ezanga sukali.
Coffee without sugar.
formpo na Ezali mpo na yo.
It's for you.
doubtna ntembe Nazali na ntembe.
I have doubts.
beforeliboso ya Liboso ya kolia bilei ya pokwa.
Before dinner.
aftersima ya Sima ya mosala.
After work.
duringna tango ya Na tango ya Ramadan.
During Ramadan.
sincebanda Banda lobi.
Since yesterday.
untilkino Kino lobi.
Until tomorrow.
exceptlongola Bato nyonso kasi longola ye.
Everyone except him.
despiteatako Atako mbula.
Despite the rain.
alsope Ngai mpe.
Me too.
samendenge moko Eloko moko.
Same thing.
alreadyesili Asili kokende.
He already left.

Materials

EnglishLingalaExample
ironlibende Ekuke ya bibende.
The door is made of iron.
plasticplastiki Saki ya plastiki.
The plastic bag.
claymabele ya lima Bambɛki esalemi na mabele ya lima.
The pottery is made of clay.
stonelibanga ya kotonga Ndako esalemi na mambanga.
The house is made of stone.

Leisure & culture

EnglishLingalaExample
to playkosakana Bana bazali kosakana libanda.
The children are playing outside.
soccerko beta bale Tozali ko beta bale.
We play soccer.
mustachemandefu ya likolo Azali na mandefu ya likolo monene.
He has a big mustache.
walkbotamboli Tokokende ko sala botamboli.
Let's go for a walk.
musicmiziki Nalingaka miziki.
I like music.
songnzembo Nzembo oyo ezali kitoko.
This song is beautiful.
to dancekobina Basi bazali kobina.
The women are dancing.
to drawkokoma elilingi Mwana azali kokoma elilingi.
The child is drawing.
to fishkoloba mbisi Tokokende koloba mbisi.
We're going fishing.
to huntkoboma nyama Bo kende ko boma ba nyama.
Go hunting.
talelisolo Yebisa ngai lisolo.
Tell me a tale.
riddlelisese Loba lisese.
Tell a riddle.
gamelisano Tosali lisano.
Let's play a game.

Practical daily life

EnglishLingalaExample
coughkosukosu Nazali na kosukosu.
I have a cough.
injectiontonga Asali ngai tonga.
He gave me an injection.
operationko pasola Bapasolaki ye.
He had an operation.
diarrheapulu-pulu Azali na pulu-pulu.
He has diarrhea.

Talking about language

EnglishLingalaExample
word (speech) / wordliloba Maloba ezali na ntina.
Words matter.
voicemongongo Azali na mongongo ya kitoko.
He has a beautiful voice.
languagendingua Alobaka ndingua misato.
He speaks three languages.
accentelobeli Azali na elobeli ya ba congolais.
He has a Congolese accent.
proverblisese Ezali lisese ya kala.
It's an old proverb.
jokeliseki Azali koloba liseki.
He's telling a joke.
to whisperkoloba malembe Lobela ngai malembe na litoyi.
Whisper in my ear.
to shoutkobelela Belela na makasi ya koleka.
Shout louder.

To wrap up

EnglishLingalaExample
scarelembo Azali na elembo na loboko.
He has a scar on his arm.
lightningkongɛnga ya kake Namoni kongɛnga ya kake.
I saw a flash of lightning.
hailmbula ya mabanga Mbula ya mabanga ezali ko beta na libanda.
It's hailing outside.
frostmalili ya makasi Ezali na malili ya makasi na ntongo ya lelo.
It is very cold this morning.
heatwavemolunge ya makasi Ezali molunge ya makasi.
It's a heatwave.
sweatmotoki Motoki ezali kokita.
The sweat is dripping.
tear (crying)mpinzoli Mpinzoli ebimi.
A tear fell.
breathpema Nazali lisusu na pema te.
I'm out of breath.
ditchlibulu Ezali libulu liboso ya ndako.
There's a ditch in front of the house.

Paperwork & admin

EnglishLingalaExample
governmentguvɛrnema Guvɛrnema ezwi ekateli na yango.
The government has decided.
lawmobeko Mobeko ezali makasi, kasi ezali mobeko.
The law is harsh, but it is the law.
taxmpako Esengeli kofuta mpako.
You have to pay taxes.
papersmikanda Bongisa mikanda na yo.
Get your papers ready.
ID cardmokanda ya l'Etat Lakisa mokanda na yo ya l'Etat.
Show your ID card.
borderndelo Ndelo ekangami.
The border is closed.
prisonboloko Azali na boloko.
He is in prison.

States & qualities

EnglishLingalaExample
old manmobange Mobange azali na bwanya.
The old man is wise.
old womanmama mobange Mama mobange azali koyebisa.
The old woman tells stories.
singlemonzemba Azali monzemba.
He is single.
marriedkobala Abala.
He is married.
pregnantzemi Azali na zemi.
She is pregnant.
seriouslikambo monene Ezali likambo monene te.
It's no big deal.
possibleekoki kosalema Ekoki kosalema.
It's possible.
impossibleekoki kosalema te Ekoki kosalema te.
It's impossible.
importantna tina Ezali na tina mingi.
It is very important.
readykobongama Obongisami?
Are you ready?
busyna tango té Nazali na tango té.
I'm busy.
freeko zala na tango Ozali na tango lobi?
Are you free tomorrow?
surekozanga tembe Ozali na ntembe te?
Are you sure?
satisfiedkosepela Azali ya kosepela.
He is satisfied.
skinnykokonda Akondji.
He got skinny.
mutebaba Azali baba.
He is mute.
blindmokufi miso Azali mokufi miso.
He is blind.
deafmokufi matoi Azali mokufi matoi.
He is deaf.
disabledebɔsɔnɔ Azali ebɔsɔnɔ.
He is disabled.

Frequently asked questions

How do you say thank you in Lingala?

You say matondi. To ask for something politely, nabondeli yo; to apologize, bolimbisi; to welcome someone, boyei malamu. Lingala greetings appear next to those of other heritage languages in how to say hello in fifteen languages.

Is there a Lingala to English translator?

For everyday words, this page does the job of a dictionary: type a word into the “Search for a word” box, in English or in Lingala, and you get the translation, an example sentence and the audio. For a whole sentence, a message or a letter to family, the safest route is still to have it checked by someone who speaks Lingala.

How do you remember these words?

Not by rereading a list. Spaced repetition brings each word back just before you would forget it, a few minutes a day: that is what the Dialect app does with this vocabulary.

Further reading

Learn Lingala with Dialect Get it on Google Play

Free to start · iPhone, Android and web