Lingala-English dictionary: the everyday words of Kinshasa and Brazzaville
The first Lingala words to learn are mbote (hello / hi), matondi (thank you), tokomonana (goodbye), iyo (yes) and te (no). Below is a Lingala-English dictionary of the words heard every day in Kinshasa and Brazzaville, grouped by theme, each with an example sentence. Most words and most sentences can be heard: tap ▶.
Lingala is a Bantu language spoken in the Democratic Republic of the Congo and the Republic of the Congo. It is the everyday language of Kinshasa and Brazzaville, the two capitals facing each other across the Congo River, and a national language in both countries. You say mayi for “water”, ndako for “house” and mingi for “a lot”. Lingala is written in the Latin alphabet with two extra vowels, ɛ and ɔ; in everyday writing many people use plain e and o instead, and tones are almost never marked. The Lingala of Kinshasa also borrows freely from French, so a few words will look familiar. The words below come from Dialect's Lingala course, and the recordings are by Harvey, a native Lingala speaker.
A list only takes you so far: you can learn Lingala with Dialect in five-minute sessions, with audio on most of the words. Free to start.
Greetings
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| hello / hi | mbote | Mbote, ozali malamu? Hello, how are you? |
| how are you | boni? | Boni, malamu? How's it going? All good? |
| it's going well | nazali malamu | Nazali malamu, matondi na Nzambe. I'm doing well, thank God. |
| and you | ebongo yo? | Ebongo yo, sango nini? And you, what's new? |
| thank you | matondi | Matondi mpo na likabo. Thank you for the gift. |
| please | nabondeli yo | Nabondeli yo, pesa ngaï maï. Please, give me some water. |
| sorry | bolimbisi | Limbisa ngai, namonaki yo te. Sorry, I didn't see you. |
| yes | iyo | Iyo, nakoya. Yes, I'm coming. |
| no | te | Nazali koyaka te. I'm not coming. |
| goodbye | tokomonana | Tokomonana, mibatela. Goodbye, take care of yourself. |
Heartfelt expressions
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| welcome | boyei malamu | Boyei malamu epayi na biso. Welcome to our home. |
| congratulations | longonya | Longonya mpo na libala na yo. Congratulations on your wedding. |
| enjoy your meal | lia malamu | Lia malamu. Enjoy your meal. |
| good night | butu malamu | Lekisa butu malamu. Have a good night. |
| good luck | chance malamu | Chance malamu po na examen. Good luck on the exam. |
| see you tomorrow | tokomonana lobi | Tokomonana lobi. See you tomorrow. |
| see you soon | tokomonana kala mingi te | Tokomonana kala mingi te. See you soon. |
| watch out | keba | Keba na motuka. Watch out for the car. |
| hurry up | sala noki | Sala noki tozali sima. Hurry up, we're late. |
| slowly | malembe | Tambola malembe. Walk slowly. |
| enough | ekoki | Ekoki, tika. Enough, that's it. |
| stop | tika | Tika, telema. Stop right there. |
| more | lisusu | Mwa ndambo lisusu. A little more. |
| so much the better | malamu koleka | Malamu koleka. So much the better. |
| too bad | oh malamu | Oh malamu, ezali na ntina te. Too bad, it doesn't matter. |
| God willing | soki Nzambe alingi | Lobi, soki Nzambe alingi. Tomorrow, God willing. |
| that's good | ezali malamu | Ezali malamu oyo ozali kosala. What you're doing is good. |
| it's okay | ezali pasi te | Ezali pasi te. It's okay. |
| you're welcome | tiká, ezali eloko te | Tiká, ezali eloko te. You're welcome. |
| please, go ahead | nabondeli yo | Nabondeli yo, fanda. Please, have a seat. |
| excuse me | limbisa ngai | Limbisa ngaï pona retard. Excuse me for being late. |
| I'm sorry | bolimbisi | Bolimbisi. I'm sorry. |
| of course | ya solo | Ya solo penza. Yes, of course. |
| I swear | nalapi | Nalapi ezali ya solo. I swear it's true. |
| what a shame | mawa mingi | Ezali mawa mingui. That's a shame. |
| well done | longonya | Longonya olongi. Well done, you made it. |
| peace | kimia | Tika ete kimia ezala na bino. Peace be with you. |
| be quiet | kanga monoko | Kanga monoko mwa moke. Be quiet for a bit. |
| it's nothing | ezali eloko te | Ezali penza eloko te. It's really nothing. |
| okay | malamu | Malamu, ekotambola. Okay, that works. |
| not at all | ata moke te | Te, ata moke te. No, not at all. |
| never | ata mokolo moko te | Nakendaka kuna ata mokolo moko te. I never go there. |
Survival phrases
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| what's your name | kombo na yo nani | Nkombo na yo nani? What's your name? |
| my name is | nkombo na ngai | Nkombo na ngai Karim. My name is Karim. |
| how old are you | ozali na mbula boni? | Ozali na mbula boni? How old are you? |
| I'm hungry | nazali na nzala | Nazali na nzala mingi. I'm very hungry. |
| I'm thirsty | nazali na posa ya komela | Nazali na posa makasi ya ko mela. I'm very thirsty. |
| I'm sick | nazali na maladi | Nazali na maladi; essengueli ba salisa ngaï. I am sick, I need treatment. |
| I'm tired | nalembi | Nalembi makasi. I am super tired. |
| I'm cold | nazali koyoka malili | Nazali koyoka malili. I'm cold. |
| I'm hot | nazali koyoka moto | Nazali koyoka moto. I'm hot. |
| how much is it | ezali talo boni? | Na ko zwa yango, ezali talo boni? I'll take it, how much is it? |
| I want | nalingi | Nalingi mayi. I want some water. |
| I don't want | nalingi te | Nalingi ko kende te. I don't want to leave. |
| it's bad | ezali mabe | Koyiba ezali mabe. Stealing is bad. |
| I don't understand | nasosoli te | Nasosoli ewano na yo te. I don't understand your question. |
Who am I?
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| me | ngaï | Ngaï nazali Congolais. Me, I am Congolese. |
| you | yo | Yo, owuta wapi? And you, where are you from? |
| him / her | ye | Ye azali na ndako. He is at home. |
| we | biso | Biso tozali ba Congolais. We are Congolese. |
| you (plural) | bino | Bino bozali malamu? Are you doing well? |
| them | bango | Bango bazali malamu. As for them, they are doing well. |
| name | kombo | Kombo na ngai ezali Karim. My name is Karim. |
| age | mbula | Nazali na mbula ntuku misato. I am thirty years old. |
| country | mboka | Mboka na ngai ezali Congo. My country is Congo. |
| nationality | ekolo | Ekolo na ngai ezali France. My nationality is French. |
| first name | kombo ya liboso | Kombo na ye ya liboso ezali Salim. His first name is Salim. |
Around town
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| city | engumba | Engumba na ngai ezali Paris. My city is Paris. |
| market | zando | Nasombaka na zando. I do the shopping at the market. |
| street | balabala | Balabala ya moke. Narrow street. |
| road | nzela | Nzela ezali molaï. The road is long. |
| car | motuka | Motuka ya sika. New car. |
| bank | banki | Bimisa mbongo na banki. Withdraw money at the bank. |
| school | kelasi | Kende na kelasi. Go to school. |
| to go | kokende | Kende na ndako. Go home. |
| where | wapi | Ozali wapi? Where are you? |
| church | ndako ya Nzambe | Ndako ya Nzambe ya kala. Old church. |
| square | esika | Zwa esika. Take a seat. |
| capital | mboka-mokonzi | Mboka-mokonzi ezalí Brazzaville. The capital is Brazzaville. |
| region | etuka | Etuka na ngai eza kitoko. My region is beautiful. |
| object | eloko moko | Eloko oyo ekweyi. This object fell. |
| port | beach | Masuwa ezali na beach. The boat is at the port. |
| boat | masuwa | Masuwa ekokende lobi. The boat leaves tomorrow. |
Family & life stages
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| father | tata | Tata na ngai azali na ndako. My father is at home. |
| mother | mama | Mama na ngai azali na ndako. My mother is at home. |
| brother | ndeko ya mobali | Ndeko na ngaï ya mobali azali na mboka. My brother is back home. |
| sister | ndeko ya mwasi | Ndeko na ngaï mwasi azali na engumba. My sister is in town. |
| grandfather | koko ya mobali | Nkoko na ngaï mobali azali na mboka. My grandfather is back home. |
| grandmother | koko ya mwasi | Nkoko na ngaï ya mwasi azali na ndako. My grandmother is at home. |
| uncle | noko | Noko na ngaï ayé lelo. My uncle came today. |
| aunt | tata mwasi | Tata mwasi na ngaï azali na engumba. My aunt is in town. |
| husband | mobali | Mobali na ngai azali na ndako. My husband is at home. |
| woman (wife) | mwasi | Mwasi na ngai azali na ndako. My wife is at home. |
| friend | moninga | Moninga na ngai ayé na ndako. My friend came to the house. |
| mother-in-law | mama bokilo | Mama bokilo na ngai azali na ndako. My mother-in-law is at home. |
| father-in-law | tata bokilo | Tata bokilo na ngaï azali na boboto. My father-in-law is kind. |
| brother-in-law / sister-in-law | semeki | Semeki na ngaï ayé. My brother-in-law came. |
| son-in-law | bokilo | Bokilo akomi. The son-in-law has arrived. |
| daughter-in-law | bokilo ya mwasi | Bokilo mwasi azali boboto. The daughter-in-law is kind. |
| twin | mapasa | Bazali ba mapasa. They are twins. |
| orphan | mwana etike | Azali mwana etike. He is an orphan. |
| eldest | mwana ya liboso | Mwana ya liboso ya libota. He is the eldest of the family. |
| youngest | leki | Leki ya bandeko na ngai. The youngest of my brothers. |
| engagement | boyokani | Boyokani ezali mokolo ya eyenga. The engagement is on Sunday. |
| dowry | mbongo ya libala | Afuti mbongo ya libala. He paid the dowry. |
| circumcision | kokatama | Feti ya kokatama. The circumcision celebration. |
| birth | mbotama | Longonya po na mbotama. Congratulations on the birth. |
| naming ceremony | batisimo | Batisimo ya mwana. The baby's naming ceremony. |
| pregnancy | zemi | Azali na ba étambe ya suka ya zemi. She is at the end of her pregnancy. |
| to breastfeed | komelisa mabele | Azali komelisa mwana mabele. She is breastfeeding the baby. |
| to raise | kobokola | Kobokola bana ezali pasi. It is hard to raise children. |
| to inherit | kozwa libula | Azwi libula ya ndako. He inherited the house. |
| oath | ndayi | Alapi ndayi. He took an oath. |
| child | mwana | Mwana azali na ndako. The child is at home. |
| baby | mwana moke | Mwana moke azali kolela. The baby is crying. |
| cousin | ndeko ya mobali | Ndeko na ngaï ya mobali ayé lelo lelo. My cousin came today. |
| cousin | ndeko ya mwasi | Ndeko na ngaï ya mwasi azali kotanga buku. My cousin is reading a book. |
| friend | moninga ya mwasi | Namemi moninga moko ya mwasi awa. I brought a friend here. |
| neighbor (m.) / neighbor (f.) | mozalani | Mozalani na ngaï apesi ye likabo. My neighbor gave him a gift. |
The house
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| house | ndako | Nazali na ndako. I am at home. |
| kitchen | kikuku | Kikuku ezali peto. The kitchen is clean. |
| table | mesa | Tia bilei na mesa. Put the food on the table. |
| chair | kiti | Fanda na kiti. Sit on the chair. |
| door | ekuke | Kanga ekuke, nabondeli yo. Close the door, please. |
| window | lininisa | Fungola lininisa. Open the window. |
| key | fungola | Tia fungola na serrure. Put the key in the lock. |
| bed | mbeto | Alali na mbeto na ye. He sleeps in his bed. |
| light | pole | Pole ezali makasi. The light is strong. |
| apartment | ndako ya étage | Afandaka na ndako ya étage. She lives in an apartment. |
| bathroom | esika ya kosukola | Akoti na esika ya kosukola. He went into the bathroom. |
| mirror | kitalatala | Mitala na kitalatala. Look at yourself in the mirror. |
| floor | mabele | Tambola na mabele. Walk on the floor. |
| spoon | lutu | Tia lutu moko. Put a spoon down. |
| fork | fursheti | Lia na fursheti. Eat with a fork. |
| knife | mbeli | Kata na mbeli. Cut with the knife. |
| plate | sani | Tia bilei na sani. Put the food on the plate. |
| cup | kopo | Mela thé na kopo. Drink the tea from the cup. |
| oven / trash can | fulu | Pelisa fulu. Turn on the oven. |
| fire | moto | Kosimba moto te. Don't touch the fire. |
| electricity | courant | Courant ezali ya kokatana lelo. The electricity is out today. |
| rooftop terrace | terasse | Mata na terasse. Go up to the rooftop. |
| courtyard | lopango | Bana bazali kosakana na lopango. The children are playing in the courtyard. |
| garden | elanga | Elanga ezali na ba fololo. The garden is in bloom. |
| sink | lavabo | Sukola na lavabo. Wash it in the sink. |
Food & drink
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| bread | lipa | Lipa oyo ezali moto. This bread is warm. |
| milk | miliki | Mela miliki. Drink some milk. |
| water | mayi | Mela mayi, nabondeli yo. Drink some water, please. |
| to eat | kolia | Lia malamu. Eat well. |
| to drink | komela | Mela mayi. Drink some water. |
| hunger | nzala | Nazali na nzala. I am hungry. |
| thirst | posa ya komela | Nazali na posa ya komela. I am thirsty. |
| hot | mɔtɔ | Maï ezali mɔtɔ. The water is hot. |
| cold | malili | Malili ezalaka na Normandie. It is cold in Normandy. |
| sweet | sukali | Gâteau oyo ezali sukali. This cake is sweet. |
| butter | manteka | Tia manteka. Add some butter. |
| oil | mafuta | Mema mafuta. Bring the oil. |
| beef | ngombe | Ngombe ezali talo mingui. The beef is expensive. |
| chicken | soso | Nalié soso lelo. I ate chicken today. |
| egg | liki | Na tongo Naliaki liki. I ate an egg in the morning. |
| banana | bitabe | Bitabe oyo ezali jaune. This banana is yellow. |
| orange | lilala | Lilala ezali sukali. The orange is sweet. |
| onion | litungulu | Litungulu elelisaka. Onions make you cry. |
| rice | loso | Lamba loso. Cook some rice. |
| soup | supu | Mela supu. Drink some soup. |
| salty | mungwa | Bilei ezali mungwa mingi. The food is too salty. |
| meat | nyama | Nyama ezali kobela. The meat is cooking. |
| mango | manga | Manga ezali elengi. The mango is sweet. |
| safou | nsafu | Nsafu ezali elengi. The safou is delicious. |
| papaya | papayi | Papayi ezali elengi mingi. The papaya is very sweet. |
Time & days
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| today | lelo | Lelo tokokende. Today we will leave. |
| tomorrow | lobi | Lobi tokokoma. Tomorrow, we'll write. |
| yesterday | lobi eleki | Lobi eleki moninga ayaki. Yesterday, a friend came. |
| morning | tongo | Na tongo tokomela thé. In the morning, we'll drink tea. |
| night | butu | Na butu tolalaka. At night, we sleep. |
| time (of day) | ngonga | Ezali ngonga nini? What time is it? |
| minute | miniti | Zela miniti moko. Wait a minute. |
| day | mokolo | Mokolo na mokolo ezali likabo. Every day is a gift. |
| week | poso | Poso oyo tozali kosala. This week, we're working. |
| now | sikoyo | Sikoyo tokobanda. Now, let's begin. |
| early | ntɔngɔntɔngɔ | Tɛlɛmá ntɔngɔntɔngɔ. Get up early. |
| late | sima | Nayé sima. I came late. |
| afternoon | na sima ya midi | Na sima ya midi tokobima. In the afternoon, we'll go out. |
| evening | pokwa | Na pokwa tokotanga. In the evening, we'll read. |
| month | sanza | Sanza oyo ezali juillet. This month is July. |
| year | mobu | Mobu ya sika ezali koya. The new year is coming. |
| Monday | mokolo ya yambo | Mokolo ya yambo tokobanda. On Monday, we start. |
| Tuesday | mokolo ya mibale | Mokolo ya mibale tokotanga. On Tuesday, we'll read. |
| Wednesday | mokolo ya misato | Mokolo ya misato tokomela maï. On Wednesday, we will drink water. |
| Thursday | mokolo ya minei | Mokolo ya minei tokotambola. On Thursday, we'll go for a walk. |
| Friday | mokolo ya mitano | Mokolo ya mitano tokosambela. On Friday, we'll pray. |
| Saturday | mokolo ya motoba | Mokolo ya motoba tokopema. On Saturday, we'll rest. |
| Sunday | mokolo ya eyenga | Mokolo ya eyenga tokokende na mboka. On Sunday, we'll go back home. |
| soon | kala mingi te | Tokokende kala mingi te. We'll leave soon. |
Weather & nature
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| sun | moyi | Moyi ebimi. The sun has risen. |
| moon | sanza | Sanza ezali na likoló. The moon is in the sky. |
| star | monzoto | Monzoto ebimi na likolo. The star appears in the sky. |
| cloud | lipata | Lipata ezipi likolo. A cloud covers the sky. |
| rain | mbula | Lelo mbula ezali kobɛta. Today, it's raining. |
| snow | mbula ya mpembe | Mbula ya mpembe ezali kokwea na ngomba. The snow is falling on the mountain. |
| wind | mopɛpɛ | Mopɛpɛ ezali kobɛta makasi. The wind is blowing hard. |
| sea | mbu | Tozali kokende na mbu. We're going to the sea. |
| mountain | ngomba | Ngomba oyo ezali molaï. This mountain is high. |
| tree | nzete | Nzete epesaka mbuma. The tree gives fruit. |
| flower | fololo | Fololo oyo ezali kitoko. This flower is beautiful. |
| spring | tango ya ba fololo | Tango ya fololo ezali kitoko. Spring is beautiful. |
| summer | tango ya moto | Na tango ya moto ezalaka na molungue. In summer, it is hot. |
| winter | tango ya malili | Na tango ya malili ezalaka na malili. In winter, it is cold. |
| heat | molungue | Molungue ezali makasi. The heat is intense. |
| coolness | malili moke | Malili moke ya ntongo. The morning coolness. |
| fog | londende | Ezali na londende. There's fog. |
| frost | malili makasi | Na tongo oyo malili ezali makasi. This morning, it is very cold. |
| humid | ezali na mayi | Mopɛpɛ ezali na mayi mingi. The air is humid. |
| storm | mopepe makasi | Ezali na mopepe makasi. There's a storm. |
| flood | ko dinda | Edindaki. There was a flood. |
| drought | kokauka | Kokauka ebɛti. The drought has hit. |
| storm | kake | Ezali na kake. There's a storm. |
| thunder | kake ya makasi | Kake ya makasi ezali kobɛta. The thunder is rumbling. |
| desert | esobe | Esobe ezali monene. The desert is vast. |
Animals
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| animal | nyama | Nyama moko azali na ndako. There is an animal in the house. |
| cat | niawu | Niawu azali na ndako. The cat is at home. |
| dog | mbwa | Mbwa azali ko kima bangou. The dog is running. |
| fish | mbisi | Nazali kolia mbisi. I eat fish. |
| river | ebale | Ebale ezali koleka. The river flows. |
| lake | etima | Etima oyo ezali monene. This lake is big. |
| forest | zamba | Zamba ezali kitoko. The forest is beautiful. |
| grass | matiti | Matiti ezali kobima. The grass is growing. |
| sand | zelo | Zelo ezali na ebale Congo. There is sand in the Congo River. |
| stone | libanga | Libanga oyo ezali kilo. This stone is heavy. |
| sheep | mpate | Tokataka kingo ya mpate na feti ya Aïd. We slaughter the sheep for Eid. |
| goat | ntaba | Ntaba epesaka miliki. The goat gives milk. |
| cow | ngombe ya mwasi | Ngombe ya mwasi ezali na bilanga. The cow is in the field. |
| donkey / horse | mpunda | Mpunda ememaka ba saki. The donkey carries the bags. |
| rooster | soso ya mobali | Soso mobali agangaka na ntongo. The rooster crows in the morning. |
| hen | soso ya mwasi | Soso ya mwasi abotaka maki. The hen lays eggs. |
| duck | libata | Libata ezali kobeta mayi. The duck is swimming. |
| bird | ndeke | Ndeke ezali koyemba. The bird is singing. |
| fly | nzinzi | Bengana nzinzi. Shoo the fly away. |
| mosquito | ngungi | Ba ngungi baswi ngai. The mosquitoes bit me. |
| bee | nzoi | Nzoi esalaka mafuta. The bee makes honey. |
| snake | nyoka | Ezali na nyoka. There is a snake. |
| mouse | mpuku | Ezali na mpuku na kikuku. There is a mouse in the kitchen. |
| rat | mpuku monene | Mpuku monene azali monene. The rat is big. |
| monkey | likaku | Likaku emataka. The monkey is climbing. |
| wolf | mbulu | Mbulu ezali koganga. The wolf is howling. |
| lion | nkosi | Nkosi azali mokondzi. The lion is the king. |
| turtle | nkoba | Nkoba etambolaka malembe. The turtle is slow. |
| snail | nkokoso | Bana bazali ko lokota ba nkokoso. The children collect snails. |
| hedgehog | nziko | Nziko azali komibatama. The hedgehog is hiding. |
| lizard | moselekete | Ezali moselekete. There's a lizard. |
| frog | ligorodo | Ligorodo ezali kopumbwa. The frog jumps. |
Body & health
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| head | motu | Motu na ngai ezali kosala pasi. I have a headache. |
| eye | liso | Liso na ngai ezali komona. My eye sees. |
| hand | lobɔkɔ | Lobɔkɔ na ngaï ezali mokuse te. My hand is not short. |
| belly | libumu | Libumu na ngaï. My belly. |
| heart | motema | Motema na ngaï. My heart. |
| sick | bokono | Azali na bokono. He is sick. |
| pain | pasi | Nazali na koyoka pasi na libumu. I have a pain in my stomach. |
| doctor | monganga | Kende kotala monganga. Go see the doctor. |
| medicine | kisi | Mela kisi. Take the medicine. |
| hospital | lopitalo | Akeyi na lopitalo. He went to the hospital. |
| rest | bopemi | Esengeli kopema. You have to rest. |
| hair | suki | Suki milaï. Long hair. |
| nose | zolo | Zolo na ngai. My nose. |
| mouth | monoko | Monoko na ngaï. My mouth. |
| ear | litoï | Litoï na ngai ezali koyoka. My ear hears. |
| arm | lobɔkɔ | Lobɔkɔ na ngaï. My arm. |
| leg / foot | lokolo | Lokolo na ngaï. My leg. |
| back | mokongo | Nazali koyoka pasi na mokongo. My back hurts. |
| blood | makila | Makila na ngai ezali koleka na misisa na yo. My blood runs in your veins. |
| injured | kozoka | Azoki. He is injured. |
| cold | sungululu | Nakangami na sungululu. I caught a cold. |
| death | liwa | Liwa epesaka likebisi te. Death gives no warning. |
| shoulder | lipeka | Nazali koyoka pasi na lipeka. My shoulder hurts. |
| knee | libolongo | Na zali ko yoka pasi na libolongo. My knee hurts. |
| elbow | litoki | Litoki na ngai ezoki. My elbow is injured. |
| wrist | lipomi | Lipomi azali ko sala ngaï pasi. My wrist hurts. |
| finger | mosapi | Nakataki mosapi. I cut my finger. |
| fingernail | linzaka | Kata manzaka na yo. Cut your nails. |
| tooth | lino | Nazali ko yoka pasi na mino. My teeth hurt. |
| tongue | lolemo | Swa lolemo na yo. Bite your tongue. |
| throat | kingo | Nazali koyoka pasi na kingo. My throat hurts. |
| chest | tolo | Ko mi betela tolo. To beat one's chest. |
| hip | loketo | Loketo na ngai ezali kosala pasi. My hip hurts. |
| heel | litindi | Litindi na ngai ezoki. My heel is injured. |
| face | elongi | Elongi na ye ezali monene. His face is wide. |
| cheek | litama | Litama ya mwana. The baby's cheek. |
| ankle | litindi ya lokolo | Natengamisi litindi ya lokolo. I twisted my ankle. |
| eyebrow | souki ya miso | Azali kosala basouki na ye ya miso. She's doing her eyebrows. |
| palm | kati ya loboko | Kati ya loboko. The palm of the hand. |
| rib | mbanzi | Abukani mbanzi. He broke a rib. |
Colors & clothes
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| black | moĩndo | Stylo ya moĩndo. Black pen. |
| white | pembe | Papier ezali pembe. The paper is white. |
| red | motane | Fololo ya motane. Red flower. |
| blue | bule | Likolo ezali bule. The sky is blue. |
| shirt | simizi | Lata simizi. Put on a shirt. |
| shoes | sapato | Sapato ya sika. New shoes. |
| to wear | kolata / komema | Lata bilamba na yo. Wear your clothes. |
| to put | tia | Tia kanzaka. Put on the jacket. |
| to take off | kolongola | Longola ba sapato. Take off the shoes. |
| jacket | kanzaka | Kanzaka ya monene. Thick jacket. |
| socks | shoseti | Lata ba shoseti. Put on some socks. |
| scarf | kitambala | Tia kitambala. Put on a scarf. |
| belt | mokaba | Kanga mokaba. Tighten the belt. |
| brown | maron | Ba sapato ya maron. Brown shoes. |
Essential verbs
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| to wash | kosukola | Sukola maboko na yo. Wash your hands. |
| to iron | pasa | Pasa simizi. Iron the shirt. |
| to leave | kolongwa | Essengueli alongwa. He has to leave. |
| to run | kopota | Pota mbangu. Run fast. |
| to jump | kopumbwa | Pumbwa likolo. Jump over it. |
| to fall | kokwea | Kebá ete okwea te. Be careful not to fall. |
| to watch | kotala | Tala TV. Watch TV. |
| to hear | koyoka | Oyoki makelele? Did you hear a noise? |
| to love | kolinga | Nalingi yo. I love you. |
| can | kokoka | Okoki koya? Can you come? |
| to know | koyeba | Nayebaki te. I didn't know. |
| must | kosengela | Nasengeli kokende. I have to leave. |
| to give | kopesa | Pesa ngai mayi. Give me some water. |
| to take | kozwa | Zwa saki na yo. Take your bag. |
| to send | kotinda | Tindela ye sango. Send him a message. |
| to receive | koyamba | Nayambi mokanda. I received a letter. |
| to open | kofungola | Fungola ekuke. Open the door. |
| to be | kozala | Zalá na kimya. Be calm. |
| to have | kozala na | Nazali na motuka. I have a car. |
| to do | kosala | Ozali kosala nini? What are you doing? |
| to come | koya | Yaka awa. Come here. |
| to sleep | kolala | Lala na ntɔngɔntɔngɔ. Go to sleep early. |
| to get up | kolamuka | Lamuka na ntongo. Get up in the morning. |
| to sit down | kofanda | Fanda awa. Sit here. |
| to walk | kotambola | Tambola moke. Walk a little. |
| to speak | koloba | Loba na ngai. Talk with me. |
| to listen | koyoka | Yoka malamu. Listen carefully. |
| to see | komona | Namonaki ye. I saw him. |
| to want | kolinga | Nalingi kokende. I want to leave. |
| to close | kokanga | Kanga lininisa. Close the window. |
| to start | kobanda | Tokobanda. We're going to start. |
| to finish | kosilisa | Nasilisi mosala. I finished the work. |
| to wait | kozela | Zela ngaï. Wait for me. |
| to hope | kozala na elikya | Nazali na elikya ete ekosimba. I hope it will be okay. |
| to try | komeka | Meka lisusu. Try again. |
| to forget | kobosana | Nabosani fungola. I forgot the key. |
| to remember | kokanisa | Nazali kokanisa malamu. I remember well. |
| to show | kolakisa | Lakisa ngai. Show me. |
| to hide | kobomba | Bomba yango. Hide that. |
| to ask | kotuna | Tuna ye. Ask him. |
| to answer | koyanola | Yanola ngai. Answer me. |
| to accept | kondima | Nandimi. I accept. |
| to refuse | koboya | Aboyi. He refused. |
| to help | kosalisa | Salisa ngai. Help me. |
| to borrow | kodefa | Adefi mbongo. He borrowed money. |
| to give back | kozongisa | Zongisa ngai buku na ngai. Give me back my book. |
| to break | kobuka | Abuki verre. He broke the glass. |
| to fix | kobongisa | Esengeli kobongisa motuka. The car needs fixing. |
| to clean | kopetola | Petola kikuku. Clean the kitchen. |
| to tidy up | kobonguisa | Bonguisa chambre na yo. Tidy up your room. |
| to prepare | kolamba | Lamba bileï ya pokwa. Prepare dinner. |
| to choose | kopona | Pona oyo olingi. Choose what you want. |
| to believe | kondima | Na ndimi yo. I believe you. |
| to think | kokanisa | Nazali kokanisa yo. I'm thinking of you. |
| to dream | kolota | Naloti na butu ya lelo. I had a dream last night. |
| to change | kobongola | Bongola bilamba. Change your clothes. |
| to grow up | kokola | Mwana akoli. The child has grown up. |
| to go down | kokita | Kita ba escaliers. Go down the stairs. |
| to go up | komata | Mata ba escaliers. Go up the stairs. |
| to enter | kokota | Kota na ndako. Enter the house. |
| to go out | kobima | Bima na ndako. Get out of the house. |
| to come back | kozonga | Zonga noki. Come back quickly. |
| to stay | kotikala | Tikala awa. Stay here. |
| to touch | kosimba | Kosimba yango te. Don't touch that. |
| to smell | koyoka solo | Yoka solo ya fololo oyo. Smell this flower. |
| to taste | komeka | Meka bileï oyo. Taste this dish. |
| to throw away | kobwaka | Bwaka yango na fulu. Throw that in the trash. |
| to pick up | kolokota | Lokota biloko na yo. Pick up your things. |
| to push | kotindika | Tindika ekuke. Push the door. |
| to pull | kobenda | Benda singa. Pull the rope. |
| to hit | kobeta | Kobeta te. Don't hit. |
| to call | kobenga | Benga ndeko na yo. Call your brother. |
| to fly | kopumbwa | Ndeke apumbwaka. The bird is flying. |
| to swim | kobɛta mayi | Ayebi kobɛta mayi. He knows how to swim. |
| to dig | kotimola | Timola libulu. Dig a hole. |
| to carry | komema mwana | Mema mwana na mokongo. Carry the baby on your back. |
| to rock | koningisa | Ningisa mwana. Rock the baby. |
| to scold | kongaguela | Kongaguela mwana te. Don't scold the child. |
| to bless | kopambola | Nzambe apambola yo. May God bless you. |
Asking questions
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| why | po na nini | Po na nini ozali kolela? Why are you crying? |
| because | po | Po ete nazali kobela. Because I'm sick. |
| when | tango | Tango okolinga, nakoyaka. Whenever you want, I'll come. |
| how | ndenge nini | Ndenge nini bongo? How so? |
| what | nini | Azali kolia nini? What is he eating? |
| a lot | mingi | Ezali mingi mpo na ngaï. It's too much for me. |
| a little | moke | Pesa ngai moke. Give me a little. |
| always | ntango nyonso | Nayaka ntango nyonso. I always come. |
| sometimes | ntango mosusu | Ntango mosusu nabosanaka. Sometimes I forget. |
| I don't know | nayebi te | Nayebi te esika azali. I don't know where he is. |
| maybe | mbala mosusu | Mbala mosusu nakoya. Maybe I will come. |
Traveling
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| to travel | kobemba | Nalingaka kobemba. I love traveling. |
| plane | mpepo | Mpepo emati. The plane took off. |
| train | engbunduka | Engbunduka ekeï. The train has left. |
| luggage | biloko | Zwa biloko. Take the luggage. |
| station | esika ya kotelema | Zela na esika ya kotelema. Wait at the station. |
| to drive | kotambwisa | Tambwisa malembe. Drive slowly. |
| to arrive | kokoma | Akomi na ndako. He arrived home. |
| bike | nkinga | Kende na nkinga. Go by bike. |
| motorbike | pikipiki | Pikipiki ya bango. Their motorbike. |
| path | nzela ya moke | Nzela oyo ya moke ekenda na zamba. This path leads to the forest. |
School & work
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| book | buku | Tanga buku. Read a book. |
| to read | kotanga | Tanga makomi. Read the text. |
| to write | kokoma | Koma kombo na yo. Write your name. |
| to learn | koyekola | Yekola lingala. Learn Lingala. |
| to understand | kososola | Ososoli liteyi? Did you understand the lesson? |
| teacher | molakisi | Molakisi ayé. The teacher came. |
| student | moyekoli | Moyekoli ya malamu. Studious student. |
| work | mosala | Mosala malamu. Good work. |
| to teach | koteya | Azali koteya. He teaches. |
| class | kelassi | Kota na kelassi. Go into the classroom. |
| job | mosala ya maboko | Osalaka mosala nini? What's your profession? |
| colleague | moninga ya mosala | Moninga na ngai ya mosala asalaka malamu. My colleague works well. |
| to look for | koluka | Luka ngai. Look for me. |
| to find | kokuta | Nakuti fungola. I found the key. |
| to win | kolonga | Alongi match. He won the match. |
| to lose | kobungisa | Abungisi mbongo. He lost money. |
| appointment | bokutani | Nazali na bokutani. I have an appointment. |
| daycare | garderie | Mwana azali na garderie. The child is at daycare. |
| schoolbag | saki ya kelasi | Bongisá saki na yo ya kelasi. Get your schoolbag ready. |
| eraser | gome | Longola na gome. Erase it with the eraser. |
| principal | mokambi | Mokambi ya eteyelo. The school principal. |
| punishment | etumbu | Azwi etumbu. He got a punishment. |
| reward | lifuti | Lifuti po na moto ya liboso. A reward for first place. |
Celebrations
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| party | feti | Kende na feti. Go to the party. |
| wedding | libala | Longonya mpo na libala. Congratulations on the wedding. |
| birthday | mokolo ya mbotama | Mokolo ya mbotama malamu. Happy birthday. |
| visit | botali | Ngonga ya botali. Visiting time. |
| guest | mopaya | Mopaya akomi. The guest has arrived. |
| gift | likabo | Apesi ngai likabo. He gave me a gift. |
| bar | nganda | Nganda ezali penepene. The bar is nearby |
| village | mboka | Afandaka na mboka. He lives in the village. |
| thing | eloko | Eloko ya malamu. A good thing. |
Numbers
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| zero | libungutulu | Azwi libungutulu na matematiki. He got a zero in math. |
| one | moko | Pesa ngai lipa moko. Give me one loaf of bread. |
| two | mibale | Nazali na bandeko mibale. I have two brothers. |
| three | misato | Bazali misato. There are three of them. |
| four | minei | Etikali mikolo minei. There are four days left. |
| five | mitano | Miniti mitano nakoya. Five minutes and I'll be there. |
| six | motoba | Tozali motoba na mesa. There are six of us at the table. |
| seven | sambo | Mikolo sambo na poso. Seven days in a week. |
| eight | mwambe | Ezali ngonga ya mwambe. It is eight o'clock. |
| brand new | libwa | Sanza libwa ya zemi. Nine months of pregnancy. |
| ten | zomi | Nazali na ba Dinard zomi. I have ten dinars. |
| eleven | zomi na moko | Azali na mbula zomi na moko. He is eleven years old. |
| twelve | zomi na mibale | Ezali ngonga ya zomi na mibale. It is noon (twelve o'clock). |
| twenty | ntuku mibale | Azali na mbula ntuku mibale. He is twenty years old. |
| thirty | ntuku misato | Bato ntuku misato bayé. Thirty people came. |
| forty | ntuku minei | Ezali na degré ntuku minei. It is forty degrees. |
| fifty | ntuku mitano | Ba euro Ntuku mitano. Fifty euros. |
| hundred | nkama | Ezali na talo ya dinare nkama moko. It costs a hundred dinars. |
| thousand | nkoto | Nkoto ya matondi. A thousand thanks. |
| first | ya liboso | Ezali mokolo ya liboso. It's the first day. |
| second | ya mibale | Mbala ya mibale. The second time. |
| third | ya misato | Etage ya misato. The third floor. |
| last | ya suka | Ezali mokolo ya suka. It's the last day. |
| half | ndambo | Pesa ngai ndambo. Give me half. |
| to count | kotanga | Oyebi kotanga? Do you know how to count? |
| number | nimero | Nimero na yo ezali nini? What is your number? |
| time | mbala | Ezali mbala ya liboso. It's the first time. |
| thirteen | zomi na misato | Azali na mbula zomi na misato. He is thirteen years old. |
| fourteen | zomi na minei | Bato zomi na minei. Fourteen people. |
| fifteen | zomi na mitano | Miniti zomi na mitano. Fifteen minutes. |
| sixteen | zomi na motoba | Zomi na motoba ya ba euro. Sixteen euros. |
| seventeen | zomi na sambo | Mbula zomi na sambo. Seventeen years old. |
| eighteen | zomi na mwambe | Ngonga ya zomi na mwambe. Six p.m. |
| nineteen | zomi na libwa | Degre zomi na libwa. Nineteen degrees. |
| sixty | ntuku motoba | Ba dinar ntuku motoba. Sixty dinars. |
| seventy | ntuku sambo | Mbula ntuku sambo. Seventy years old. |
| eighty | ntuku mwambe | Azali na mbula ntuku mwambe. He is eighty years old. |
| ninety | ntuku libwa | Ntuku libwa na nkama. Ninety percent. |
Money & market
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| money | mbongo | Azali na mbongo te. He has no money. |
| price | talo | Talo nini? What's the price? |
| expensive | talo mingi | Ezali talo mingi. It's too expensive. |
| cheap | talo moke | Zando oyo ezali na ba talo moke. This market is cheap. |
| free | ofele | Ezali ofele. It's free. |
| change | mbongo ya kozonguisa | Ozali na mbongo ya kozonguisa? Do you have change? |
| to pay | kofuta | Esengeli kofuta. You have to pay. |
| to buy | kosomba | Nakéï kosomba lipa. I'm going to buy some bread. |
| to sell | koteka | Atekaka ndunda na zando. He sells vegetables at the market. |
| to bargain | kosala négociation | Esengeli kosala négociation na ndinga na lingala. You have to haggle in Lingala. |
| to spend | kobimisa mbongo | Kobimisa mbongo nyonso te. Don't spend it all. |
| to save | kobomba mbongo | Esengeli kobomba mbongo. You have to save money. |
| debt | niongo | Azali na niongo. He has a debt. |
| to lend | kodefisa | Defisa ngai moke. Lend me a little. |
| to pay back | kozongisa | Zongisa mbongo na ngai. Give me back my money. |
| salary | lifuti | Nazali kozela lifuti na ngai. I'm waiting for my salary. |
| rich | mozwi | Akomi mozwi. He became rich. |
| poor | mobola | Quartier oyo ezali ya babola. This neighborhood is poor. |
| coin | mbongo ya bibende | Nazali na mbongo ya bibende. I have a coin. |
| to steal | koyiba | Bayibi téléphone na ngai. My phone was stolen. |
| tip | matabisi | Pesa ye matabisi. Give him a tip. |
| to weigh | komeka kilo | Meka kilo ya ba tomates. Weigh the tomatoes. |
| to measure | komeka | Meka molaï. Measure the length. |
| to barter | kosala échange | Tokoki kosala échange ya biloko. We can barter. |
Emotions
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| glad / happy / joy | esengo | Nazali na esengo. I'm happy. |
| sad | mawa | Azali na mawa. He is sad. |
| angry | kanda | Tata na ngaï azali na kanda. My father is angry. |
| to be afraid | kobanga | Nabangaka molili. I'm afraid of the dark. |
| shame | soni | Azali na soni te. He has no shame. |
| jealous | zuwa | Kozala na zuwa te. Don't be jealous. |
| proud | lolendo | Nazali na lolendo po na yo. I'm proud of you. |
| surprised | kokamwa | Akamwaki. He was surprised. |
| tired | bolembi | Nalembi. I'm tired. |
| worried | mitungisi | Mama na ngaï azali komitungisa. My mother is worried. |
| calm | kimia | Zala na kimia. Be calm. |
| nervous | nkandankanda | Azali moto ya nkandankanda. He is nervous. |
| unhappy | pasi na motema | Azali na pasi na motema. He is unhappy. |
| love | bolingo | Bolingo ezali kitoko. Love is beautiful. |
| hatred | koyina | Koyina ezali na tina te. Hatred is useless. |
| courage | mpiko | Esengeli mpiko. It takes courage. |
| patience | motema molaï | Motema molaï ezali bwanya. Patience is a virtue. |
| hope | elikya | Elikya ezalaka ntango nyonso. There is always hope. |
| to laugh | koseka | Asekaka ntango nyonso. He laughs all the time. |
| to cry | kolela | Mwana azali kolela. The child is crying. |
| to shout | koganga | Koganga te. Don't shout. |
| to smile | koseka moke | Seka moke. Smile a little. |
| to be bored | kolongobana | Nazali kolongobana. I'm bored. |
| to complain | komilela | Azali ntango nyonso komilelalela. He always complains. |
| to get angry / to get upset | kosilika | Kosilika te. Don't get angry. |
| to calm down | kokitisa motema | Kitisa motema moke. Calm down a little. |
| mood | makanisi | Azali na makanisi malamu. He is in a good mood. |
| regret | mawa na motema | Koyoka mawa na motema ezali na ntina moko te. Regret is useless. |
| nostalgia | mposa ya mboka | Nazali na mposa ya mboka. I'm homesick for my country. |
| pride | lolendo | Lolendo ya tata. A father's pride. |
| loneliness | ko zala yo moko | Ko zala yo moko ezali pasi. Loneliness is hard. |
| to sharpen | kopelisa | Pelisa mbeli. Sharpen the knife. |
| respect | botosi | Botosi ya baboti. Respect for parents. |
| happiness | esengo | Esengo ezali pasi te. Happiness is simple. |
| misfortune | mpasi monene | Mpasi monene ekweyi. Misfortune has struck. |
| to hesitate | kokakatana | Kokakatana te. Don't hesitate. |
Describing
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| big / fat / wide | monene | Ndako ezali monene. The house is big. |
| small / narrow | moke | Mwana azali moke. The child is small. |
| slim | nzoto mike | Ye azali na nzoto mike. She is slim. |
| long / high | molaï | Nzela ezali molaï. The road is long. |
| short | mokuse | Nzela ezali mokuse. The way is short. |
| low | na se | Plafond ezali na se. The ceiling is low. |
| heavy | kilo | Saki oyo ezali kilo. This bag is heavy. |
| light (weight) | pepele | Carton oyo ezali pepele. This box is light. |
| hard | makasi | Lipa oyo ezali makasi. This bread is hard. |
| soft | pete | Fromage oyo ezali pete. This cheese is soft. |
| new | ya sika | Nazali na téléphone ya sika. I have a brand new phone. |
| old | ya kala | Quartier oyo ezali ya kala. This neighborhood is old. |
| young | elenge | Azali nanu elenge. He is still young. |
| clean | peto | Ndako ezali peto. The house is clean. |
| dirty | mbindo | Bilamba na yo ezali mbindo. Your clothes are dirty. |
| full | etondi | Verre ezali ya kotonda. The glass is full. |
| empty | pamba | Bouteille ezali pamba. The bottle is empty. |
| open | kofongwama | Magasin ezali ya kofongwama. The shop is open. |
| closed | kokangama | Ekuke ezali ya kokangama. The door is closed. |
| fast | mbango | Azali na mbango. He is fast. |
| slow | malembe | Atambolaka malembe. He walks slowly. |
| strong | makasi | Azali na makasi. He is strong. |
| weak | bolɛmbi | Azali na bolɛmbi. He is weak. |
| easy | pete | Examen ezali pete. The exam is easy. |
| difficult | pasi | Bomoi ezali pasi. Life is difficult. |
| good | malamu | Couscous ezali malamu. The couscous is good. |
| bad / ugly / mean | mabe | Tango ezali mabe. The weather is bad. |
| beautiful | kitoko | Elanga oyo ezali kitoko. This garden is beautiful. |
| kind | boboto | Azali na boboto. He is kind. |
| smart | mayele | Mwana oyo azali na mayele. This child is smart. |
| stupid | zoba | Azali zoba. He is stupid. |
| weird | likambo ya kokamwa | Ezali likambo ya kokamwa. It's weird. |
| the same | ndenge moko | Ezali ndenge moko. It's the same. |
| different | bokeseni | Ezali na bokeseni. It's different. |
| whole | mobimba | Lia lipa mobimba. Eat the whole loaf of bread. |
| broken | ebukami | Verre ebukami. The glass is broken. |
| wet | epoli | Bilamba na ngai ezali ya kopola. My clothes are wet. |
| dry | kokauka | Bilamba ezali ya kokauka. The laundry is dry. |
| ripe | eteli | Ba figues eteli. The figs are ripe. |
Directions
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| right | loboko ya mobali | Baluka na loboko ya mobali. Turn right. |
| left | loboko ya mwasi | Baluka na loboko ya mwasi. Turn left. |
| straight ahead | kaka liboso | Kende kaka liboso. Go straight ahead. |
| in front of | liboso | Zela liboso ya ekuke. Wait in front of the door. |
| behind | na sima | Azali na nsima ya ndako. He is behind the house. |
| next door | pembeni | Afandaka pembeni. He lives next door. |
| opposite | na liboso | Magasin ezali na liboso ya ndako. The shop is across from the house. |
| upstairs | likolo | Mata likolo. Go upstairs. |
| down / under | na se | Kita na se. Go downstairs. |
| inside | na kati | Kota na kati. Go inside. |
| outside | libanda | Bima libanda. Go outside. |
| here | awa | Yaka awa. Come here. |
| over there | kuna | Azali kuna. He is over there. |
| far | mosika | Ezali mosika. It's far. |
| near | pene | Ezali penepene. It's very close. |
| between | na kati ya | Na kati ya ngai ná yo. Between you and me. |
| on | likolo ya | Likolo ya mesa. On the table. |
| in the middle | na katikati | Na katikati ya nzela. In the middle of the road. |
| at the end | na suka | Na suka ya balabala. At the end of the street. |
Jobs & professions
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| baker | mosali mapa | Mosali mapa alamukaka ntɔngɔntɔngɔ. The baker gets up early. |
| butcher | moteki nyama | Kende epai ya moteki nyama. Go to the butcher's. |
| hairdresser | mosali suki | Nazo kende epayi ya mosali suki. I'm going to the hairdresser. |
| painter | mosali ya mayemi | Mosali ya mayemi azali kopakola langi na chambre. The painter is painting the bedroom. |
| driver | mokumbi | Mokumbi akumbaka malamu. The driver drives well. |
| cook | molambi | Molambi alambaka bilei ya pokwa. The cook is preparing dinner. |
| salesman / merchant | moteki | Moteki azali na boboto. The salesman is kind. |
| tailor | motongui bilamba | Motongui bilamba azali kotonga robe. The tailor is sewing the dress. |
| blacksmith | mosali mabende | Mosali mabende asalaka libende. The blacksmith works with iron. |
| shepherd | mobateli ya mpate | Mobateli akengela bampate. The shepherd watches the sheep. |
| fisherman | molobi mbisi | Molobi mbisi azali kokende na ebale. The fisherman goes to the river. |
| farmer | mosali bilanga | Mosali bilanga azali kotimola mabele. The farmer plows the land. |
| soldier | soda | Soda azali kokengela ndelo. The soldier guards the border. |
| guard | mokengeli | Mokengeli azali na ekuke. The guard is at the door. |
Cooking & spices
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| breakfast | bilei ya ntongo | Bilei ya ntongo ebongisami. Breakfast is ready. |
| lunch | bilei ya midi | Toliaka bilei ya midi na midi. We have lunch at noon. |
| dinner | bilei ya pokwa | Bakaboli bilei ya pokwa. Dinner is served. |
| to cook | kolamba bilei | Mama na ngaï alambaka kitoko. My mother cooks well. |
| to boil | kotokisa | Mai etokaka. The water is boiling. |
| to fry | kokalinga | Kalinga maki. Fry the eggs. |
| to grill | kotumba | Tumba nyama. Grill the meat. |
| to cut | kokata | Kata lipa. Cut the bread. |
| to peel | kolongola loposo | Longola loposo ya pomme de terre. Peel the potatoes. |
| to mix | kosangisa | Sangisa malamu. Mix well. |
| salt | mungwa | Bakisa mungwa. Add some salt. |
| pepper | pilipili | Tia pilipili. Add some pepper. |
| spices | maseso | Tia maseso. Add some spices. |
| chili | pilipili ya motane | Pilipili ya motane ezali makasi. Red chili is hot. |
| lemon | lilala ya ngaï | Fina lilala ya ngaï. Squeeze the lemon. |
| fig | figi | Toliaka ba figi na ba sanza ya molungue. We eat figs in summer. |
| zucchini | kurzeti | Tolambaka kurzeti. We cook zucchini. |
| bell pepper | pwarõ | Pwarõ ya motane. The red bell pepper. |
| bean | madesu | Supe ya madesu. Bean soup. |
| honey | mafuta ya nzoi | Mafuta ya nzoi ezali malamu. The honey is good. |
| walnut | koko | Buka koko. Crack the walnuts. |
| flatbread | galeti | Mama na ngaï asalaka galeti. My mother makes flatbread. |
| cinnamon | canelle | Thé ya canelle. Cinnamon tea. |
| doughnut | mokate | Mikate ya ntongo. Morning doughnuts. |
| food | bilei | Bilei ebongisami. The food is ready. |
| drink | masanga | Masanga nini olingi? Which drink do you want? |
Everyday objects
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| blanket | ezipeli | Kamata ezipeli. Take a blanket. |
| pillow | tosingi | Tosingi oyo ezali pelekete. This pillow is soft. |
| curtain | rideaux | Fungola ba rideaux. Open the curtains. |
| bucket | katini | Tondisa katini. Fill the bucket. |
| broom | kikombolo | Lekisa kikombolo. Sweep the floor. |
| rope / thread | singa | Kanga na singa. Tie it with the rope. |
| needle | tonga | Kotisa tonga. Thread the needle. |
| match (for fire) | alumeti | Pesa ngai alumeti. Give me a match. |
| soap | zabuni | Sukola na zabuni. Wash yourself with soap. |
| comb | kisanola | Pesa ngai kisanola. Give me the comb. |
| basin | basini | Tondisa basini. Fill the basin. |
| to sweep | kokombola | Kombola lopango. Sweep the courtyard. |
| to wipe | kopangusa | Pangusa mesa. Wipe the table. |
| to do the dishes | kosukola basani | Sukola basani. Do the dishes. |
| to make the bed | kobongisa mbeto | Bongisa mbeto na yo. Make your bed. |
| to hang the laundry | kotanda bilamba | Tanda bilamba. Hang out the laundry. |
| to fold | kongumba | Ngumba bilamba. Fold the clothes. |
| to sew | kotonga | Mama na ngaï ayebi kotonga. My mother knows how to sew. |
| to knit | kotonga na maboko | Koko na ngaï atongaka na maboko. My grandmother knits. |
| to knead | kokata | Kata farine. Knead the dough. |
| to water | kosopa maï | Sopa maï na banzete. Water the plants. |
| to feed | koleïsa | Leïsa ba soso. Feed the hens. |
| to milk | kokamola | Azali ko kamola ngombe. He milks the cow. |
| to grind | konika | Nika kafe. Grind the coffee. |
| to sift | kopɛtola | Pɛtola farine. Sift the flour. |
| to braid | kotonga suki | Akangaka ba suki na ye. She braids her hair. |
Landscapes
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| earth | mabele | Mabele ezali ya kokauka. The earth is dry. |
| dust | putulu | Ezali na putulu. There is dust. |
| mud | potopoto | Keba na potopoto. Watch out for the mud. |
| spring | liziba | Mayi ya liziba ezali malili. The spring water is cool. |
| well | libulu ya mayi | Libulu ya maï ezali mozindo. The well is deep. |
| hill | ngomba ya moke | Ndako ezali likolo ya ngomba ya moke. The house is on the hill. |
| valley | lubwaku | Lubwaku ezali na matiti. The valley is green. |
| field | elanga | Elanga ezali monene. The field is big. |
| shade | elili | Pemisa nzoto na elili. Rest in the shade. |
| dew | mamwe | Mamwe ya ntongo. The morning dew. |
| rainbow | monama | Ezali na monama. There is a rainbow. |
| sky | likoló | Likoló ezali na langi ya bule. The sky is blue. |
| air | mopɛpɛ | Mopɛpɛ ezali malili. The air is fresh. |
| smoke | milinga | Ezali na milinga. There is smoke. |
| ash | putulu ya mɔtɔ | Putulu ya mɔtɔ. The ashes of the fire. |
| coal | makala | Makala ezali moto. The coal is hot. |
| wood | nzete | Mesa ezali ya nzete. The table is made of wood. |
| straw | matiti ya kokauka | Mpunda eliaka matiti ya kokauka. The donkey eats the straw. |
| harvest | kolongola biloko | Kolongola biloko ezali malamu. The harvest is good. |
| waterfall | chute ya mayi | Chute ya mayi ezali kitoko. The waterfall is beautiful. |
| island | esanga | Esanga oyo ezali kitoko. It's a beautiful island. |
| volcano | ngomba ya mɔ́tɔ | Ngomba ya mɔ́tɔ ezali kopanzana. The volcano is erupting. |
| earthquake | koningana ya mabele | Mabele eninganaki. There was an earthquake. |
| palm tree | nzete ya mbila | Nzete ya mbila epesaka ba datte. The palm tree gives dates. |
Religion & traditions
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| God | Nzambe | Nzambe abatela yo. May God protect you. |
| prayer | losambo | Ezali tango ya losambo. It's time for prayer. |
| fasting | kokila bileï | Kokila bileï ekobanda lobi. The fast starts tomorrow. |
| alms | likabo ya mawa | Essengueli ko pesa likabo ya mawa. You must give alms. |
| pilgrimage | mobembo ya Nzambe | Akei na mobembo ya Nzambe. He went on the pilgrimage. |
| blessing | lipamboli | Lipamboli ya Nzambe. God's blessing. |
| funeral | matanga | Tokei na matanga. We went to the funeral. |
| sin | lisumu | Ezali lisumu. It's a sin. |
| paradise | paradiso | Nzambe apesa biso paradiso. May God grant us paradise. |
| hell | lifelo | Lifelo ezali pasi. Hell is hard. |
| faith | kondima | Kondima ezali na motema. Faith is in the heart. |
| burial | bokundi | Bokundi ezali lobi. The burial is tomorrow. |
Traditional clothing
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| ring | lopete | Lopete ya wolo. A gold ring. |
| necklace | sheneti | Sheneti ya palata. A silver necklace. |
| earring | biloko ya matoi | Biloko ya matoi ezali kitoko. The earrings are beautiful. |
| fabric | liputa | Liputa oyo ezali pelekete. This fabric is soft. |
Emergencies & safety
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| help | lisalisi | Nazali na posa ya lisalisi. I need help. |
| danger | likama | Ezali na likama. There's danger. |
| thief | moyibi | Ezali na moyibi. There's a thief. |
| theft | kimoyibi | Ezali kimoyibi. This is theft. |
| fire | moto monene | Ezali na moto monene. There's a fire. |
| noise | makelele | Makelele ezali mingi. There's too much noise. |
| to get lost | kobungana | Nabungani. I got lost. |
| forbidden | epekisami | Ezali ya ko pekisama. It's forbidden. |
| argument | kowelana | Bawelani. They had an argument. |
| fight | etumba | Ezalaki na etumba. There was a fight. |
| lie | lokuta | Lokuta ezali masumu. Lying is haram. |
| truth | bosolo | Loba bosolo. Tell the truth. |
| trust | kotya motema | Natyelaka yo motema. I trust you. |
| betrayal | kotɛka | Kotɛka esalaka pasi. Betrayal hurts. |
| help! | bosalisa | Bosalisa! Help! |
Linking words
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| a long time | ntango molaï / kala | Kala. A long time ago. |
| recently | mikolo oyo | Na yé kaka mikolo oyo. I arrived recently. |
| in the old days | na tango ya kala | Na tango ya kala ezalaki malamu. In the old days, it was better. |
| right away | sik'oyo | Nazali koyaka sik'oyo. I'm coming right away. |
| late | na retard | Akomi na retard. He is late. |
| early | liboso ya ngonga | Oyé liboso ya ngonga. You're early. |
| on time | na tango | Zala na tango. Be on time. |
| the eve | mokolo moko avant | Na mokolo moko avant libala. One day before the wedding. |
| the next day | mokolo oyo elandi | Mokolo oyo elandi na ntongo. The next morning. |
| the weekend | week-end | Na week-end tokopemaka. We rest on the weekend. |
| every day | mokolo na mokolo | Nasalaka mokolo na mokolo. I work every day. |
| once | mbala moko | Mbala moko na poso. Once a week. |
| rarely | mingi te | Ayaka mingi te. He rarely comes. |
| often | mbala mingi | Ayaka mbala mingi. He comes often. |
| quickly | noki | Yaka noki. Come quickly. |
| but | kasi | Ezali malamu kasi ntalo mingui. It's good but it's expensive. |
| or | to | Olingi thé to kafe? Do you want tea or coffee? |
| and | na | Yo na ngai. You and me. |
| so | yango wana | Mbula ezali ko beta yango wana tikala. It's raining so stay. |
| because | po ete | Tikala na ndako, po ete mbula ezali ko beta. Stay home because it's raining. |
| with | elongo na | Nakoya elongo na yo. I'm coming with you. |
| without | kozanga | Kafe ezanga sukali. Coffee without sugar. |
| for | mpo na | Ezali mpo na yo. It's for you. |
| doubt | na ntembe | Nazali na ntembe. I have doubts. |
| before | liboso ya | Liboso ya kolia bilei ya pokwa. Before dinner. |
| after | sima ya | Sima ya mosala. After work. |
| during | na tango ya | Na tango ya Ramadan. During Ramadan. |
| since | banda | Banda lobi. Since yesterday. |
| until | kino | Kino lobi. Until tomorrow. |
| except | longola | Bato nyonso kasi longola ye. Everyone except him. |
| despite | atako | Atako mbula. Despite the rain. |
| also | pe | Ngai mpe. Me too. |
| same | ndenge moko | Eloko moko. Same thing. |
| already | esili | Asili kokende. He already left. |
Materials
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| iron | libende | Ekuke ya bibende. The door is made of iron. |
| plastic | plastiki | Saki ya plastiki. The plastic bag. |
| clay | mabele ya lima | Bambɛki esalemi na mabele ya lima. The pottery is made of clay. |
| stone | libanga ya kotonga | Ndako esalemi na mambanga. The house is made of stone. |
Leisure & culture
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| to play | kosakana | Bana bazali kosakana libanda. The children are playing outside. |
| soccer | ko beta bale | Tozali ko beta bale. We play soccer. |
| mustache | mandefu ya likolo | Azali na mandefu ya likolo monene. He has a big mustache. |
| walk | botamboli | Tokokende ko sala botamboli. Let's go for a walk. |
| music | miziki | Nalingaka miziki. I like music. |
| song | nzembo | Nzembo oyo ezali kitoko. This song is beautiful. |
| to dance | kobina | Basi bazali kobina. The women are dancing. |
| to draw | kokoma elilingi | Mwana azali kokoma elilingi. The child is drawing. |
| to fish | koloba mbisi | Tokokende koloba mbisi. We're going fishing. |
| to hunt | koboma nyama | Bo kende ko boma ba nyama. Go hunting. |
| tale | lisolo | Yebisa ngai lisolo. Tell me a tale. |
| riddle | lisese | Loba lisese. Tell a riddle. |
| game | lisano | Tosali lisano. Let's play a game. |
Practical daily life
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| cough | kosukosu | Nazali na kosukosu. I have a cough. |
| injection | tonga | Asali ngai tonga. He gave me an injection. |
| operation | ko pasola | Bapasolaki ye. He had an operation. |
| diarrhea | pulu-pulu | Azali na pulu-pulu. He has diarrhea. |
Talking about language
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| word (speech) / word | liloba | Maloba ezali na ntina. Words matter. |
| voice | mongongo | Azali na mongongo ya kitoko. He has a beautiful voice. |
| language | ndingua | Alobaka ndingua misato. He speaks three languages. |
| accent | elobeli | Azali na elobeli ya ba congolais. He has a Congolese accent. |
| proverb | lisese | Ezali lisese ya kala. It's an old proverb. |
| joke | liseki | Azali koloba liseki. He's telling a joke. |
| to whisper | koloba malembe | Lobela ngai malembe na litoyi. Whisper in my ear. |
| to shout | kobelela | Belela na makasi ya koleka. Shout louder. |
To wrap up
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| scar | elembo | Azali na elembo na loboko. He has a scar on his arm. |
| lightning | kongɛnga ya kake | Namoni kongɛnga ya kake. I saw a flash of lightning. |
| hail | mbula ya mabanga | Mbula ya mabanga ezali ko beta na libanda. It's hailing outside. |
| frost | malili ya makasi | Ezali na malili ya makasi na ntongo ya lelo. It is very cold this morning. |
| heatwave | molunge ya makasi | Ezali molunge ya makasi. It's a heatwave. |
| sweat | motoki | Motoki ezali kokita. The sweat is dripping. |
| tear (crying) | mpinzoli | Mpinzoli ebimi. A tear fell. |
| breath | pema | Nazali lisusu na pema te. I'm out of breath. |
| ditch | libulu | Ezali libulu liboso ya ndako. There's a ditch in front of the house. |
Paperwork & admin
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| government | guvɛrnema | Guvɛrnema ezwi ekateli na yango. The government has decided. |
| law | mobeko | Mobeko ezali makasi, kasi ezali mobeko. The law is harsh, but it is the law. |
| tax | mpako | Esengeli kofuta mpako. You have to pay taxes. |
| papers | mikanda | Bongisa mikanda na yo. Get your papers ready. |
| ID card | mokanda ya l'Etat | Lakisa mokanda na yo ya l'Etat. Show your ID card. |
| border | ndelo | Ndelo ekangami. The border is closed. |
| prison | boloko | Azali na boloko. He is in prison. |
States & qualities
| English | Lingala | Example |
|---|---|---|
| old man | mobange | Mobange azali na bwanya. The old man is wise. |
| old woman | mama mobange | Mama mobange azali koyebisa. The old woman tells stories. |
| single | monzemba | Azali monzemba. He is single. |
| married | kobala | Abala. He is married. |
| pregnant | zemi | Azali na zemi. She is pregnant. |
| serious | likambo monene | Ezali likambo monene te. It's no big deal. |
| possible | ekoki kosalema | Ekoki kosalema. It's possible. |
| impossible | ekoki kosalema te | Ekoki kosalema te. It's impossible. |
| important | na tina | Ezali na tina mingi. It is very important. |
| ready | kobongama | Obongisami? Are you ready? |
| busy | na tango té | Nazali na tango té. I'm busy. |
| free | ko zala na tango | Ozali na tango lobi? Are you free tomorrow? |
| sure | kozanga tembe | Ozali na ntembe te? Are you sure? |
| satisfied | kosepela | Azali ya kosepela. He is satisfied. |
| skinny | kokonda | Akondji. He got skinny. |
| mute | baba | Azali baba. He is mute. |
| blind | mokufi miso | Azali mokufi miso. He is blind. |
| deaf | mokufi matoi | Azali mokufi matoi. He is deaf. |
| disabled | ebɔsɔnɔ | Azali ebɔsɔnɔ. He is disabled. |
Frequently asked questions
How do you say thank you in Lingala?
You say matondi. To ask for something politely, nabondeli yo; to apologize, bolimbisi; to welcome someone, boyei malamu. Lingala greetings appear next to those of other heritage languages in how to say hello in fifteen languages.
Is there a Lingala to English translator?
For everyday words, this page does the job of a dictionary: type a word into the “Search for a word” box, in English or in Lingala, and you get the translation, an example sentence and the audio. For a whole sentence, a message or a letter to family, the safest route is still to have it checked by someone who speaks Lingala.
How do you remember these words?
Not by rereading a list. Spaced repetition brings each word back just before you would forget it, a few minutes a day: that is what the Dialect app does with this vocabulary.
